نام کتاب: کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی


نام کتاب: کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی

موضوع کتاب: نگاهی به تاریخ 9 هزار ساله ی کُردها در سرزمین ئیره واچ

نویسنده: ماموستا علی احمد روشنی

ویراستار: شایسته کمانگر

حروفچینی و صفحه آراء: مرصاد کامپیوتر (احمد محمودی)

نوبت چاپ: اول

تیراژ: 3000 جلد

قیمت: 30000 ریال

برای دانلود روی لینک زیر کلیک کنید

http://www.4shared.com/folder/x9Pnh8p9/kurds_book.html

کتاب در 2 فایل قرار داده شده است فایل اول عنوان و فهرست کتاب میباشد و فایل دوم متن کتاب است.برای دانلود باید در سایت ثبت نام کنید که مدت زمان بسیار کوتاهی میبرد روی sign up  در گوشه سمت راست بالا کلیک کنید و با وارد کردن ایمیل و پسورد ثبت نام میشوید برای فعال سازی روی لینکی که به ایمیلتان ارسال شده کلیک کنید سپس فایل را دانلود کنید.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 1
« دا???? ورا ?? م ا ?? ??»
سخنی با خوانندگان:
این کتاب را به تمام کسانی تقدیم م ی کنم که در راه آزادی سرزمین ایران
کوشیده اند و به تمام شهیدان گرانقدری که تا آخرین قطره ی خونشان در مقابل
تجاوزگران سرزمین کهن ایران مقاومت کرده اند و همچنین به تمامی شهیدان کردستان
که برای سرافرازی ملت خویش کوشیده اند و امروز غریبانه در دل خاک خفته اند.
دوستان خواننده، این کتاب که امروز پیش روی شماست حاصل روزهای سراسر
خاطره و نگرانی من است و در زمان به پایان رساندن آن غم بزرگی بر دلم سنگینی
می کرد؛ غم دوری از یاران و غم از دست دادن عزیزان.
این کتاب دومین کتابی است که موفق به چاپ آن شدم . گر چه کتاب اول من
برایم پی آمدهای ناگواری داشت و بارها مورد بی مهری « کوردستان له ئاوینه ی میژوود ا »
افرادی قرار گرفتم که درباره ی آن کتاب قضاوت ناروا کردند . آنان بدون آنکه از
محتوایش به خوبی آگاه باشند، بر اساس تعصبات کورکورانه موضع گیری کردند.
این کتاب برای من یادگار روزهای تلخ و شیرینی است که هرگز فراموش نمی کنم .
روزهایی که در کنار همسر و فرزندانم به خوبی و خوشی زندگی می کردم؛ گر چه در
آن دوران از لحاظ مادی دستانم تهی بود، ولی سفره ی محبت همسرم چنان گس ترده بود
که هیچگاه از خاطرمان فراموش نمی شود و اکنون که او رخت سفر بسته است و دیگر
در میان ما نیست، ولی به قول دخترم ؛ او گر چه رفته است، ولی خورشید وجودش در
دل ما هرگز غروب نمی کند.
سختی ها و مشکلات همیشه وجود دارد، ولی هیچگاه فراموش نکنیم که من و شما
در ق بال سرزمینمان مسئولیم و باید برای آبادانی آن بکوشیم و دین خود را نسبت به
سرزمینمان با جان و دل ادا کنیم و بیشتر روی سخنم با کسانی که راه کُرد بودن را
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 2
برگزیده اند، آنان باید رسالت خود را فراموش نکنند و همیشه باید به یاد سرزمین و
ملتشان باشند.
در اینجا از تما می کسانی که در به پایان رساندن این کتاب مرا یاری کرده اند، تشکر
می کنم. من در زندگی به افراد زیادی مدیون هستم که ذکر نام تمام آنان در اینجا
نمی گنجد. دوستان و عزیزانی که در شهر و دیارم به یاریم شتافتند و دوستان و عزیزانی
که یا شهید شده اند و یا به خارج از کشور رفته اند و من به وجود همه ی آنها افتخار
می کنم. لازم می دانم که از دوست عزیزم کاک سرحد از جوانرود و آقای فریبرز سوفی
که ایشان از دوستان آئین (اهل حق ) بنده می باشند، تشکر کنم و همچنین از آقای احسن
از جوانرود که امیدوارم که هر جا هستند به همراه فرزند د لبندشان اشکان، سلامت
باشند و همچنین از خانواده ی آقای رئوف کمانگر تشکر می کنم که به همراه همسرشان
خانم شایسته کمانگر، زمانی که در اوج ناامیدی و در بیمارستان تحت درمان قلبم قرار
گرفتم، و چه در روزهای بیماری و بعد از بهبود یم، آنان به من کمک فراوانی کردند و
در آماده کردن این ک تاب به من یاری رساندند و بار آن را از دوشم برداشتند و به
ویرایش آن همت گماردند و احساس آنان در قبال این کتاب و جامعه ی کُرد بسیار
ستودنی است و بارها از ایشان شنیده ام که می گفتند ملت کُرد شایان احترام بیشتر در
جامعه امروزی است.
از تمامی خو انندگان عزیز می خواهم که کم و ک سری این کتاب را بر من ببخشند .
من به امید روزی هستم که مردم ک رد مانند گذشته همچون خورشیدی تابان در میان
م ???? یر ?? ید ?? ور?? ?? مردمان باشند. و سخن آخر اینکمها :
علی احمد روشنی (هه لودا ییلاخی) - دوستدار فرهنگ و ادب کُردی
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 3
به نام خداوند هستی
« اهورا مزدا »
مقدمه
بی شک هر قوم و نژادی خصوصیات مختص به خود را دارد، که شامل آداب و
رسوم و آئین های آن قوم و نژاد است که در برگیرنده ی تاریخ و تمدن و مدن یت مردم
آن است، و از روی عقلانیت هر قومی که دارای ریشه و اصالت تاریخی باشد در میان
دیگر اقوام از برتری نسبی برخوردار است.
بازگشت به گذشته ملت ها و توجه به آثار و فرهنگ و تمدن پیشینیان واجب است و
برای بررسی تاریخ معاصر، دانستن تاریخ کهن، اصول و مبنای اصلی گفتار ماست.
آنچه که مرا بر آن داشته تا این کتاب را بنگارم وضعیت کنوی کُردهاست، قومی که
در گذشته خدمات زیادی به تاریخ و تمدن انسانها کرده و امروز حاشیه نشین
حکومت های مرکزی است و در بین چند کشور تقسیم شده و تمامی گذشته ی پر
افتخارش را در هاله ای از غبار قرار داده اند.
متأسفانه چندین سده است که کُردها از ریشه ی تاریخی و فرهنگی خود به طور
خواسته و یا ناخواسته فاصله گرفته اند و چون بیگانه ای با آ نان رفتار می شود و حتی از
مأوای اصلی خود رانده و پراکنده شده اند و در اذهان آنان تاریک خانه ای ساخته اند که
برای روشن شدن و دانستن تاریخ و ریشه پیدایش کُردها و م حل سکونت شان نیاز به
تحقیقات جامع و گستر ده ای از جمله بررسی جغرافیای محل سکونت اجداد کُردها، آثار
بجا مانده از دوران کهن، نوع ساخت و ساز مسکن، انواع سفالین هها، مفرغ و می باشد.
دانستن در مورد اقوام دیرین ایران به روشن شدن واقعیات کمک شایانی می کند.
کُردهای امروزی خود را وارث تاریخ کهن ایران دانسته و د ر این کتاب سعی شده
با مراجعه به تاریخ بدون تعصب و تعریف و تمجیدهای نادرست و مراجع ه به آثار
ارزشمند دانشمندان ایرانی و خارجی دلایل آن را اثبات کنیم و رشته کوههای همیشه
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 4
سرافراز زاگرس را می توان برای تحقیق از عصر دیرینه سنگی و پارینه سنگی و نوسنگی
منبع قرار د ارد، چون در کاوشها و حفاری های باستان شناسی آثار ارزشمند ی به دست
آمده است که همچون در و مرجان در دریای تاریخ و هنر ایران خودنمایی می کند و
عظمت و شکوه کُردهای ایرانی و ئاهورایی را نمایان می کند و زمان می خواهد تا
مظلومیت این قوم و ملت عظیم روشن شود . بازگش ت به تاریخ ، ناخداگاه قیومیت کُردها
در این سرزمین ، ما را بر آن می دارد که کُردها ساکنان اصلی این دیار هستند و کلمه ی
یا اینجایی ها از « ئیره یی ها » و آریایی ها یا « اینجا » یک واژه ی کُردی است به معنی « ایران »
همین واژه گرفته شده است.
1 یاد شده است « ئیره واچ » در اوستا ، کهن ترین کتاب ا یرانی به سرزمین ایران به نام
که واژه ای کاملاً کُردی است.
به هر حال منظور از این مقدمه این است که اگر چه ما کُردها تا سده های قبل تاریخ
نویسان زیادی نداشتیم و عده ای از آنان هم خود به دنبال اصل تاریخ نرفته و نوشته های
دیگر نویسندگان را مبنای نوشته های خود قرار داده و گاه نیز دچار اشتباه شده بودند،
در ترجمه ی متون تاریخی و این اشتباه در طول سالها تکرار شده و برخی از آنان هم هر
چه باب میل شان بوده، نوشته و نظریات مغرضانه ی خود را واقعی جلوه داده ان د. به
کُردها را از نوادگان « مروج الذهب » عنوان مثال، مسعودی نویسنده ی عرب در کتاب
حضرت سلیمان دانسته و تیری را در گذر زمان رها کرده که بازگرداند ن آن « دیوهای »
دشوار است و تنها با استناد به آثار و سنگ نوشته ها و حفاری ها می توان اشتباه این به
اصطلاح مورخ را ثابت کرد و کم نیستند کسانی که به عنوان م ورخ به تاریخ این
سرزمین هم خیانت کرده اند.
. 1 - ئیره واچ: به معنی اینجای یها، کتاب اوستا، تألیف و ترجمه؛ ابراهیم پورداود، تاریخ نشر 1382
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 5
عده ای از باستان شناسان نیز اگر چه الفبا را ترجمه کرده اند، به دلیل اینکه به
زبان های کهن اشراف کامل نداشته اند، دچار اشتباهات فاحشی گشته اند. به امید آن روز
که تاریخ این مرز و بوم به دست افراد شایسته روشن تر شود و ناگفته های آن گفته شود
و اقوام ترک و عرب که امروز سنگ مدن یت را به سینه ی خود می زنند، با چ شمانی باز
واقعیت تاریخ را ببینند و به جان قوم کُرد شمشیر دشمنی نکشند و اصالت آنان را با
چشم بصیرت باور کنند که به راستی آنان صاحبان اصلی مدنیت منطقه ی ایران کهن و
قسمتی از بین النهرین هستند.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 6
فصل اول
کُردها در روزگاران باستان
کردستان یکی از مناطق کهن و باستانی است که از د یر زمان محل سکونت آدمیزاد
بوده است . آنچه که این حقیقت را ثابت می کند آثارهای باقیمانده ی این اقوام در جای
جای این سرزمین است.
1 که قدمتی 12 تا 20 هزار ساله دارد و « نیاندرتال » پیدا شدن اس کلت انسانهای
نام برده می شود، در خاک کردستان « هوموسایپنسی » انسانهای جدید که از آن به اسم
کهن می زیسته اند.
1 - انسانهای نیاندرتال در اواخر دوره یخبندان در خاک ایران زندگی می کردند و نمونه اسکلت های آنان در غار
بیستون کشف شده است. مجله ی دانسمند، شماره 138 ، نقل از کتاب پاسخ به تاریخ. و شواهد باستان شناسان.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 7
بی گمان دلیل ساکن شدن انسا نهای قدیمی در این نواحی به عوامل جوی و محیطی
برمی گردد. کردستان دارای آ ب و هوایی معتدل، چشمه سارهای فراوان و وجود رودها و
نهرهای پر آب می باشد که برای زندگی بشر محیطی مناسب است.
اکثر دیرین شناسان بر این باورند که کُردها از هشت تا نه هزار سال پیش در خاک
کردستان امروزی و دامنه های زاگرس م ی زیسته اند و آریاییها به دنبال اقوام د یرین و
اجداد خود به این نواحی کوچیده اند. حال به بررسی اقوام ی می پرداز یم که در این
مکان زندگی کرده اند که عبارتند از:
1 – هیتی ها 2 – میتانی ها 3 – گوتی ها 4 – کاسی ها 5 – لولوبی ها 6 – نائیری ها
7 – اورارتویی ها 8 – هوری ها 9 – سوباری ها 10 – مانی ها 11 – میدی ها 12 – مادها
هیتی ها:
بودند که به دنبال « ئیره واچ » دسته ای از اقوام قدیم هند و اروپایی ساکن در سرزمین
چراگاه به سرزمین های تازه و به نزد دیگر اقوام خود آمدند . هیتی ها مردمی دامدار
بودند، آن ها آهن را استخراج کرده و در ساختن ابزار جنگی از آهن اس تفاده کردند و
این در حالی بود که دیگر اقوام برای وسایل جنگی از مس و قلع استفاده می کردند .
هیتی ها حدود 2000 سال قبل از میلاد دارای دولت و حکومت بوده اند . دولت هیتی،
دولت هیتی را تا « موریسل اول » را پایتخت خود قرار داد و پادشاه « هاتوسا » شهر
سوریه و بین النهرین گسترش داد و مردم هیتی را صاحب ثروت کرد و آنان را با تمدن
بین النهرین آشنا ساخت.
هیتی:
دولت هیتی در جنگ با دیگر اقوام هم نژاد خود تا مدتی توانست پیروز میدان باشد
و یکی از دلایل پیروزی آنان مخفی نگهداشتن چگونگی استخراج آهن بود، ولی طولی
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 8
نکشید که این راز م خفی نماند و دیگر اقوام هم مانند هیتی ها برای درست کردن ابزار
جنگی از آهن استفاده کردند.
بعد از چندی دول ت های همسایه مانند میتانی ها و دولت آشور قدر ت شان افزایش
یافت و در مقابل، دولت هیتی دچار ضعف و انحطاط شد، ولی عامل اصلی زوال دولت
هیتی هنوز روشن نیست . شاید همگانی شدن استفاده از آهن و هجوم اقوام همسایه
موجب از بین رفتن دولت هیتی باشد.
« ئیره واچ » دولت هیتی از نژاد اقوام کهن ایرانی و اجداد کُردهای دیرین سرزمین
هستند.
البته ناگفته نماند که بیشتر مورخین، کشف آهن را مربوط به میتانی ها دانسته و
گفته اند که قوم هیتی کاشف مفرغ بود هاند.
میتانی ها:
میتانی ها هم یکی دیگر از ساکنان رشته کوههای زاگرس هستند . میتانی ها هنگام
غالب شدن بر حوری ها بر مناطق آنان تسلط پیدا کرده و بنیاد حکومت خود را در آن
سرزمین ساختند.
از اسم های این قوم باستانی است و این دو اسم بر « میتانا » و « مانی – تی – نی »
روی یک تکه پارچه چرمی در کاو ش ها و حفاری های انجام شده نوشته شده بود که
خود سندی تاریخی از این قوم محسوب می شود که در خرابه های آثار حکومت
سوباری ها پیدا شده است.
1360 قبل از میلاد به امپراطوری مشهور بوده است و – قلمروی میتانی ها در 1500
در دوران حکومت خود به گستر ده تر کردن محدوده ی قلمروی خود پرداختند و با جنگ
کرکوک امروزی تا بلندی های زاگرس و در غرب تا « ئارپاخا » و نبرد توانستند دشتهای
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 9
« خاپور » نزدیک دریای سفید میانه ادامه پیدا کرده است و پایتخت میتانی ها در نزدیکی
نام داشته است. « آسورا » بوده است و مقتدرترین پادشاه میتانی « واشوکانی »
وقتی که فرعو ن های مصر، سوریه را تصرف کردند، با میتانی ها هم مرز شدند و به
این دلیل میتانی ها تصمیم گرفتند با همسایه ی خود ارتباط خوبی داشته باشند، آنان با
یکدیگر روابط بازرگانی داشتند و حتی پا را از این فراتر گذاشته و برای تثبیت دوستی
خود، پادشاه میتانی، دختر خود را به فرعون مصر داد.
پیوندهای میان مصر و میتانی باعث شد تا این دو حک ومت مقتدر دوران باستان از
لحاظ فرهنگ و تمدن تأثیرات زیادی بر یکدیگر داشته باشند و از لحاظ آداب و رسوم
و آیین از یکدیگر تأسی جست هاند.
نام داشت برای عقد قرارداد اقتصادی به مصر « توشترا » یکی از پادشاهان میتان ی که
رفت. در آن زمان حکومت میتانی دچار خشکسالی شده و برای خروج از بحران مالی
به مصری ها پناه برد و در این هنگام فرعون مصر خواهان دختر توشترا شد.
درآمد و در مصر به « اخناتون » به عقد فرعو ن مصر « تاتی هیوا » 1 یا « تادوهیپا »
نفریتی تی مشهور گشت و آواز هی او به سر تا سر مصر رسید.
میتانی ها مردمی با فرهنگ بودند . پادشاه میتانی هنگامی که دخترش را به فرعون
مصر داد، همراه او جهازی فرستاد که بعدها در مصر ارزش خود را نشان داد.
غذا بردند ، وقتی که دیدند غذا « تادوهیپا » هنگامی که در دربار فرعون برای
نمی خورد، از او علت را پرسیدند؛ او نمی دانست که مصری ها با دست غذا می خورند،
وقتی فهمید که آنان قاشق و چنگال ندارند، دستور داد از گاو صندوقی که جزو
یا همان « تادوهیپا » جهیزیه اش بود، برایش قاشق و چنگال بیاورند، و با این ترتیب
نفریتی تی خوردن غذا با قاشق را در دربار مرسوم کرد.
1 - تاتی. هیوا ← تاتی ← خواهر/ هیوا ← آرزو.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 10
آمخوتب » بعد از مرگ آختاتون، فرعون مصر به عقد برادر سوم او « نفریتی تی »
ضرب کرد و رواج داد. « تادوهیپا » « نفریتی تی » درآمد. آمخوتب سکه ای را به نام « چهارم
نویسنده ی مشهور مصر شناس به نام « ویژه نامه ی مشهور توس » در نامةالعماره
واندربرگ، می گوید: اعتقاد کامل دارم که نفریتی تی که ملکه ی مصر بوده و بعد از مرگ
شاهزاده ی میتانی « تادوهیپا » به مدت سه سال حکومت کرد، همان « آموخوتب » فرعون
است که در مصر به نفریت یتی شهره شده است.
سرگف سرفندرسکی و پیرودی موت دو دانشمند باستان شناس و مصرشناس مشهور
و محقق اهرام ثلاثه هم این گفته را تأیید کرده اند.
موروثی، خانم پروفسور ایلیو تورابیل می گوید که « کالبد شکافی » در انتروپولوژی
جسد نفریتی تی متمایز از اشکال و جمجمه های دیگر مصریان است و کشف پیکره ی او
در ششم دسامبر 1912 تا 1981 توسط لودیک بروگارت، به استناد ویژه نامه ی
تل العمارة صحت این ادعا را ثابت می کند.
کردستان امروزی در عصر میتانی ها مرکز مهاجرت اقوام و هجوم اقوامی دیگر که از
شرق به غرب می آمده اند، بوده است.
امروزی قرار داده اند که مرکز « هه ولیر » میتانی ها مرکز حکومت خود را شهر اربیل
پرستش خدایان و نیای شگاه بوده است.
خود کلمه ی اربیل به معنی چهار خداست.
اربیل ← بل در زمان میتانی ها به معنی خدای بابل یها بوده است.
چون میتانی ها با فرهنگ بابلی ها آمیخته شده بودند، خدایان بابلی را مقدس
می دانستند.
اربع ← چهار بیل یا بل ← به معنای خدای بابلی ها
بوده است و ملائکه ای که رابط « ایتشار » و یا « اشتار » و نام یکی از این رب النوع ها
بین خدایان و مردم بوده است موساسیر نام داشته است.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 11
اقوام های ایران باستان خدایان خود را به نام های مختلفی می نامیدند و هر قومی برای
خدای خود نامی د اشت که این نام ها همگی به معنی [خدا] بوده است . که این نام های
خدایان عبارتست از:
ئاشورا و ئاهور ا. که اقوام کهن = « ئاسورا » - « شورا » - « سورا » - « سور » - « هور »
تنها از خدای خود ئاهورا پیکره درست نکرده اند.
حمله ی ئورارتوئی ها « سپری سایکس » علت از بین رفتن حکومت میتانی ها از نظر
بوده است که از نژاد میتانی ها بودند.
گوتی ها:
گوتی ها یکی از ساکنان قدیمی ایران باستان بوده اند. آنان در هزاره های سوم قبل از
میلاد مسیح نقش بسزایی در روزگاران خود داشت هاند.
درباره ی گوت یها و محل سکونت آنان نظریات گوناگونی وجود دارد.
پروفسور کامرون ، که یکی از بزرگترین صاحب نظران ایران باستان است، در این
باره می نویسد:
گوتی ها شمال شهرزور را مرکز زندگی خود قرار داده اند.
پیرنیا نویسنده ی تاریخ ایران باستان، بر این باور است که گوتی ها در شرق دشتهای
ذهاب ساکن بوده اند.
دیاکونف بر این عقیده است که در کردستان و نزدیک آذربایجان سکونت گزید هاند.
کلمان راس اُف شرق شناس دانشگاه روسیه بر این عقیده است که گوت ی ها در تمام
سرزمین های امروزی کردستان به طور پراکنده زندگی کرده اند وآرپاخا (کرکوک )
پایتخت گوت یها بوده است.
پس از آنکه گوتی ها پایه های حکوم ت خود را محکم کردند، دست به حملاتی
گسترده زدند تا قبایل اطراف را به زیر حکومت خود در آورند و پس از شکست
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 12
لولوبی ها، اکدی ها، سومری ها و ایلامی ها توانستند امپراطوری بزرگی را تشکیل دهند،
که به حکومت جهان گشای معروف است.
هجوم گوتی ها، سومریان را که تا آن زمان صاحب دولت نیرومندی بودند، شکست
دادند و این امر باعث شد برای مدتی سومر دچار نابسامان ی و ویرانی گردد.
گوتی ها نزدیک 125 سال حکومت کرده اند، قلمروی حکومت گوتی ها از مشرق تا
دریای کاسپین (قزوین) و از مغرب به آسیای کوچک نزدیک مدیترانه و شمال دریای
سیاه و جنوب دریای سرخ گسترش داشته است.
نام « ئانناتوم » قدیمی ترین اشاره به گوتی ها مربوط به اولین پادشاه گوتی است که
را « آلماگاشی » داشته. این پادشاه در هزاره ی سوم قبل از میلاد می زیسته است و شهر
پایتخت خود قرار داده است و با عیلامی ها در جنگ و جدال بوده است و فرمانرو ای
از بین رفته است . گوتی ها تا کناره های « ئور » پادشاه اور « توتوهیگال » گوتی ها به دست
ئارارات که منطقه ی پیشین خودشان بوده است، عقب نشینی کرده اند و با لولوبی ها که
هم نژاد خودشان بوده اند، ادغام شد هاند.
نام داشته است. « تیرگان رایش دوم » آخرین پادشاه گوت یها
کاسی ها یا کاشی ها
این قوم هم تیره ای دیگر از نژادهای اقوام کهن ایران هستند . درباره ی کاسی ه ا به
اطلاعات زیادی در دست نیست و تنها به صورت مختصری می توان درباره ی آنان
نوشت.
چیزی که حائز اهمیت است، این است که کاسی ها در زمان حکومت خود صاحب
قانون و مدنیت بوده اند و آداب و رسوم مخصوص عصر خود را در صفحات تاریخ به
یادگار گذاشته اند. آنان شهرت فراوانی در دوران خود داشته و قانون و مدنیت را رواج
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 13
نام برده شده « کاسی ها، ساکا، کاسو، کاشو » داده اند. از این قوم در تاریخ به نام های
است، ولی به طور کامل اثبات نشده که کاسی ها همان کاشو ها هستند.
(اکثر مورخین بر این نظر متفق القول اند که این قوم از شمال ایلام ظهور کرده اند و
به مدت 60 سال بر فلات غرب ایران حاکمیت داشته اند.) 1
نام داشته است. « آکوم کوروزا » ابرشاه سوم کاسی ها
کاسی ها یا کاشی ها در درست کردن سفالینه ها استاد ان زبردستی بوده اند، آنان
ظرف هایی را که درست می کردند، کاشی م ی نامیدند و عده ای بر این باورند که نام قوم
کاسی از واژه ی کاسه یا کاشی گرفته شده است؛ یعنی قومی که در درست کردن کاسه
و کاشی مهارت داشته اند و در 5500 سال قبل از میلاد مسیح در خاکی که امروزه تا
جنوب غرب و شمال غرب ایران امتداد داشته است، می زیسته اند.
کاسی ها توانستند گندم وحشی را بکارند و کم کم آن را اصلاح کردند . آنان برای
زمین های کشاورزی خود جوی هایی را کشیدند و آنان برای اولین بار از سد برای
« سد سنگ سیاه » کشاورزی استفاده کردند و یکی از اولین سدهای دوران باس تان
منطقه ی اسپند آباد وا قع در منطقه ی ییلاق شهرستان دهگلان واقع در کردستان ایران و
سد ماهیدشت کرمانشاه بوده است.
کاسی های از علم نجوم برای پیشگویی استفاده می کردند و رصد خانه ای در
شانه دره کردستان عراق پیدا شده که آن را مربوط به دوران کاس یها می دانند.
سواحل « کمربندی » و غار « هوتو » (کارلتون اس کون ) می گوید: اکتشافاتی که در غار
دریای خزر به عمل آورده، می گوید: سفالینه های یافت شده، قدیمی ترین سفال جهان
است.
1 - کاسی ها یا کاسوها در زاگرس نزدیک کرمانشاهان کنونی و یا در شمال عیلام می زیسته اند. کتاب پاسخ به تاریخ
. (نقد فیلم 300 ). پروفسور دکتر فاروق صف یزاده، انتشارات آپادانا، 1386 ، ص 420
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 14
تاریخ وجود قومی به نام کاسی را 5500 سال قبل از میلاد می داند، ولی قبل از آن
اجداد کاس ی ها، به نام گبری ها بوده اند؛ آنان در ستاره شناسی پیشگویی و حتی
جن گیری از بزرگان دوران خود محسوب م یشدند.
در عصر مجرمیانه حدود 12000 سال تا 10000 قبل از تاریخ، اشخاصی که در
کوهستان های بختیاری می زیسته اند که شیوه های ساختن ظروف را می دانستند و فلات
ایران را زادگاه اصلی ظروف منقوش است. 1
کاسی ها مردگان خود را در حالی که به بالای کوه برده، ایستاده دفن می کردند و
مرده را رو به آفتاب قرار م یدادند.
2(« خدای آفتاب » دادند، به معنی « سوریاش » (کاسی ها به ر بالنوع خود نام
همان طور که می بینیم، پیوندی زیادی میان اقو ام کاسی و حکومت هایی که در آن
زمان یک سرنوشت را داشته اند، وجود دارد و با داستان های شاهنامه فردوسی پیوندی
دارد.
از حکومت کاسی در شاهنامه ی فردوسی به عنوان کیکاووس 3 نام برده شده است؛
به زبان دیگر کیکاووس شاهنامه مقارن با حکومت کاسی ها که نژادی کُرد هستند،
می باشد.
باتوجه به این واقعیات تاریخ، قوم کاسی که نژادن کُرد هستند، بیشتر روشن می شود
و این مایه ی خرسندی است و نشان دهنده ی تاریخ پر افتخار نژاد کُرد که در ایران
زندگی می کردند و با تاریخ و فرهنگ ایران زمین گره خورده و بخشی جدایی ناپذیر از
تاریخ این مرز و بوم است، هر چند که کسانی نم ی خواهند این واقعیات تاریخی روشن
شود و مقام کُردها در ایران بالا رود.
. 1 - پاسخ به تاریخ، پروفسور فاروق صف یزاده، نشر، 1386 ، ص 154
. 2 - همان، ص 420
3 - نام کیکاووس ← بر گرفته از سلسل هی کیانیان یا همان کاس یهاست.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 15
در اینجا این واقعیت هم روشن می شود که آریایی ها در ابتدا به نام های کاسی و
کوسی، مانایی، لولوبی، هیتی، سومری، هیدی و مادی نام برده شده است و از نظر
نوشته های ادبی و اوستا زندگی از کیومرث آغاز می شود.
آدمیزاد قبل از اینکه اقوام کاسی و مانایی و ... را تشکیل دهد، در ابتدای زندگی
خود، مقداری خود را از جانوران جدا می داند. کم کم سخن گفتن می آموزد و گوشت
خام می خورد، چون هنوز آدمیزاد موفق به کشف آتش نشده است.
1 انسان ها آتش را کشف می کنند، از غارنشینی بیرون آمده و « هوشنگ » در دوره ی
برای خود خانه درست می کند و با کشف آتش، گوشت را می پزند و می خورند . آتش
و به دست او کشف شد. « هوشنگ » در دوره ی
در کتاب مهاجرت آریایی ها به ایران نوشته ی دکتر فریدون جونیدی آمده است :
ارتباط زیا دی میان هجوم اقوام و یکی شدن اقو ام میتانی و گوتی و هوری و همین طور
جنگ های آنان و جن گ های کیکاووس شاه و چگونگی جنگ های او در مازندران وجود
دارد و سرنوشت آنان یکی است.
این اقوام برای دومین بار سرزمین قفقاز را به جا گذاشته و به سرزمین ایران آمده و
در میان اقوام کهن ه م نژاد خود ساکن شده و در آنان ادغام شده اند.
در کمال تأسف باید گفت، برخی از پادشاهان ایرانی هنگام که به حکومت
می رسیدند آثار و نقوش حکومت مغلوب را ویران می کردند، چون نمی خواستند آثار
آنان در مقابل چشمانشان خودنمایی کند و این دید کینه توزانه موج ب می شد تا تمامی
آثار حکومت پیشین از بین برود و اثری از آن باقی و فقط در صفحات تاریخ باید به
دنبال آن گشت که یکی از این پادشاهان ظالم، ضحاک نام داشت.
،« مهرآباد » 1 - بنا به روایت شاهنامه و هیرودوت نویسنده، هوشنگ از پیامبران دوره ی باستان بوده است و او در
مهاباد امروزی آیین خود را گسترش داده است و دوران هوشنگ به 8500 سال قبل (عصر نئوسنگی) برمی گردد.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 16
ضحاک برای اولین بار در ایران شروع به کشتن و اعدام و شکنجه ی مردم م یکند و
اذیت و آزار را رواج م یدهد.
هنوز ش کنجه و آزار مردم باب « ئیره واچ » چون در آن هنگام در بین مردم سرزمین
یاد می کنند. « تازیانه » نبوده، از آن به عنوان
تازیانه، عربانه منسوب به ضحاک عرب بوده و ایرانیان در آن دوران از اعراب به
عنوان تازی یاد می کردند.
از آن دوران به بعد اگر کسی را با چوب بزنند و یا شلاق بزنند، به آن تازیانه
می گویند.
لولوبی ها
این قوم دسته ای از اقوام دیرین ایران هستند که تقریباً می توان آنان را هم عصر
سوباریها دانست . آنان در سرزمین فعلی کردستان ساکن بوده اند و به صورت عشایری و
دامداری و چادر نشینی به امرار معاش می پرداختند و در ک نار دامداری به شکار نیز
می پرداخته اند.
برخی از صاحب نظرات بر این باورند که آنان در دشتهای ذهاب و شهرزور و
شهرت داشته است، « مازامو ا » یا « زاموا » مخصوصاً منطقه ی سلیمانیه که در آن زمان
می زیسته اند. اما نظریات دیگری حکایت از آن دارد که لولوب ی ها در قسمت شمال
کوه های زاگرس زندگی می کرده اند و در میان هزاره های نهم قبل از میلاد تا هزاره های
دوم قبل از میلاد توانسته اند حکومت خود را که به صورت عشیره ای و قبیله ای بوده تا
نواحی دریاچه ی ارومیه بگسترانند، هر چند بیشتر مورخین آثار زندگی لولوبی ها و زمان
زندگی آنان را فراوان تر از آنچه گفته شده است، م یدانند.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 17
محققین و باستان شناسان بر این عقیده اند که لولوبی ها دارای حکومت بوده اند و
مردمی متمدن و جنگجو در عصر خود بوده اند و قلمرو حکومت آنان از رودخانه
سیروان تا دریاچه ارومیه امتداد داشته است.
آثار کشف شده از تمد ن لولوبی ها نشان دهنده ی این است که آنان معتقد به وجود
و ذات خدا بوده و در صنعت هم موفق به ساخت چرخ و گاری و ابزار کشاورزی و
حتی دارای ابزار آلات موسیقی هم بوده اند. لولوبی ها از 9 هزار سال قبل از میلاد مسیح
در کوه ها و غارها زندگی می کردند و به مرور زمان به دامنه های رشته کوه های زاگرس
پناه آوردند و از غارنشینی به چادرنشینی و سپس یکجا نشینی روی آوردند، تا آنجا که
در دو هزار سال قبل از میلاد، آنان دهکده هایی را بنا کردند و در آنجا ساکن شدند .
نامیدند که به نظر محققین نا م اصلی آن « دیروا » اولین شهری که لولوبی ها ساختند
بوده به معنی (قلعه ی سخت ) که اخیراً در نزدیکی های شوش خرابه هایی « دیژوار »
می دانند و عده ای از آنان بر این باورند که « دیژوار » کشف شده که آن را مرتبط با شهر
این خرابه ها متعلق به حکومت لولوبی هاست . 1 که برای مدتی بر ایران حکومت
مغلوب گشت و « گوتی » می کرده اند و سرانجا م لولوبی ها به دست قوم هم نژاد خود
جزئی از قلمروی گوت یها گشت.
و کرسیتنسن باستان « ن – ن – خلفین » لازم به ذکر است، نویسندگانی از جمله
که دو ابزار موسیقی دوران باستان بوده « چنگ و کمانچه » شناس لولوبی ها را مخترع
در مراسم سوگواری و شادمانی و دعا و نیایش استفاده « چنگ » است، می دانند. آنان از
یا قلعه دژ پیدا شده است. « قلعه دز » می کردند، که آثار آن در کو ههای خرم آباد در
در سرپل ذهاب آثار آنوبانینی پادشاه لولوبیان پیدا شده اس ت که سند با ارزشی در
تأیید کرد بودن لولوب یهاست.
1 - آثار بدست آمده در شوش و یافته های باستان شناسان.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 18
نام یکی از رب النوع ها، بر روی کوه « عشتار » آنوبانینی صورت خود را ر و به روی
است. « خدا که مرا آفرید » پادیرا کشیده است. آنوبانینی به معنی
نائیری ها
نائیری ها دسته ای از اقوام کهن ایران و ساکن کردستان امروزی بوده اند و یکی از
ساکنین قدیمی کردستان کهن محسوب می شوند که قلمرو سوباری ها را گرفته و بیشتر
این مناطق را به اشغال خود در آوردند.
قبل از آمدن میدی ها، نائیری ها در مناطق غرب ایران و به طور واضح تر در غرب
1 بزرگ کوچ کرده اند و « زییی » یا « زی ی » کردستان، ساکن شده اند و بعدها به مرزهای
را تحت سلطه ی خود قرار داده اند. « زی ی » تمام مراتع و منابع آبی
نائیری ها در هزاره ی دوم و سوم (ق.م) در ایران پراکنده شده اند و بیشترین تاریخ
آنان با تاریخ آشوری ها نزدیک بوده و در تاریخ آن دوران بیشتر از نائیری ها نام برده
شده است و این اهمیت قوم نائیر ی در آن دوران را می رساند.
البته ناگفته نماند که بعد از نائیر یها، سوباری ها تمدن و شهرنشینی را رواج دادند.
به اعتقاد اکثر مورخان شرق شناس، اکثر طایفه نائیری و نهری و شمدینی در جزیره
بوتان، از باقی مانده ی نائیری های قدیم هستند و کشور نائیری بسیار پهناور بوده تا جایی
و ح تی قسمت هایی از منطقه دجله و فرات و « زییی » که قسمت های شمالی و رود خانه
و خارپوت و « دیاربکر » ،« آمد » همچنین ،« نیقاتش » قسمت شرقی آن تا شمال و جنوب
درسیم، کوه بدلیس و کوه گودرسی را نیز جزو قلمرو حکومت نائیر یها دانسته اند.
نائیری ها جنگجویان مبارزی بوده اند و در درست کردن لباس رزم و ساختن ابزار
آلات جنگی استاد بودند.
1 - زیی نام دو رودخانه است، زاب بزرگ و زاب کوچک. زاب بزرگ رودخانه ای که سد دربندیخان بر روی آن
بسته شده و در غرب کردستان بزرگ و نزدیک شهر پنجوین قرار دارد و زاب کوچک رودخانه سیروان م یباشد.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 19
نائیری ها از علوم و فناوری دوران خود بهره گرفته و حتی در علوم پزشکی زبده
بودند.
(بنابر اظهارات مورخان؛ ایرانیان از 4000 سال ق .م سابقه انجام کارهای پزشکی
دارند) 1
نائیری ها با دولت آشور مدام در جنگ بوده اند و عاقبت توسط آنان مغلوب شدند.
اورارتو
مردم اورارتو یکی دیگر از اقوام کهن ایران بوده اند که در اطراف دریاچه وان و
اطراف آن مستقر شدند و تا حدودی به کشاورزی روی آوردند.
صفحات زیادی از تاریخ کردستان کهن را به خود اختصاص داده اند. « اورارتویی ها »
در منط قه وان بوده است . اورارتوی ها در فن « توروشپا » پایتخت اورارتویی ها شهر
ساختن بناهای سنگی و متصل کردن آهن برای متصل نمودن سنگهای بزرگ بناها و
عمارات ها مهارت فو قالعاده ای داشتند.
اورارتویی ها با ارمنی ها رابطه ی خوبی داشته اند، این دولت اگر چه بیشتر دوران
حکومت خود را به جنگ گذراند، ولی توا نست اتحاد را برای مدتی در میان اقوام
دیرین خود ایجاد کند.
نام داشت و نقش بزرگی ر ا در دولت « چرمیا » یکی از پادشاهان دولت اورارتو
اورارتو ایفاد کرد ، اما در حالیکه سرگرم تجدید قوا برای ترساندن آشوری ها بود، این
حکومت به دست حکومت بزرگ ماد افتاد و پادشاه اورارتو حکومت را بدون خونریزی
داد. « ماد » به
هر دو قوم ماد و اورارتو سالهای سال در زیر یک پرچم زیستند و با ادغام شدن این
دو قوم دیگر نامی از اورارتویی ها نماند و از آنان به نام قوم ماد یاد شد و جزئی از
1 - پنج هزار سال پزشکی، ترجمه دکتر آگاه، 1972 ، ص 9، نقل از کتاب پاسخ به تاریخ.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 20
حکومت ماد شدند . مادها 612 سال ق .م اورارتویی ها را ذی نفوذ خودس اختند. دولت
آشور که حکومت ضد اورارتویی ها بود با شنیدن پیوستن اورارتو به ماد لرزه بر پیکره ی
حکومتش طنین انداز شد . پس از ادغام مادها و اورارتویی ها، آنان نقشه حمله به آشور
را پ یریزی کردند.
هوری ها
« دریای کاسپین » هوری ها دسته ای دیگر از اقوام کهن ایران هستند که در کناره های
زندگی می کردند و بعد از مدتهای مدیدی تصمیم به مهاجرت گرفتند، آنان از موطن
« ساوه » و « قم » خود به طرف کوه های زاگ رس به راه افتادند، عده ای از هو ری ها در
ساکن شدند و عده ای هم برای همیشه در کوه های زاگرس ماندگار شدند و حکومت
آنان برای مدتی در فلات ایران و نزدیکی های سوریه گسترش پیدا کرد.
تاریخ، وجود هوری ها را 7000 هزار سال پیش ثبت کرده است . معنا و اساس کلمه
همان روشنی است و عده ای دیرینه شناس معتقدند که میترائیس ت ها « خوری » یا « هوری »
خورشید پرست بوده اند، در حالی که آنان به خورشید به عنوان م نبع نور و روشنایی که
باعث رشد گیاهان بوده است، عشق ورزیده اند نه اینکه خورشید پرست باشند.
می گویند. چیزی که در ایران باستان هم « خور » « خورشید » امروزه در زبان کُردی به
خورشید ← « خور » . به این نام می شناختند
هوری ها مردمی یکتاپرست بودند . به گواهی مدارک و شواهد تاریخی، آنان مذهب
خود را رواج داده و در مراسم خود نیایش هایی داشتند که به صورت آهنگین می خوانند
1 می گفتند. « هوره » و آن را
1 - هوره یک نوع سرود آهنگین است که با سازهای قدیمی و امروزی هم خوانی ندارد و سبکی مخصوص در
ستایش اهورامه زدا است و در این آهنگ تنها از حنجره استفاده می شود و در اصل درخواستی برای کمک و طلب
بخشش از اهورامزدا است.
کُردها از سپیده دم تاریخ تا اوایل سده های میلادی 21
دو مورخ مشهور بر این باور بوده اند که حضرت زرتشت از « درک کینان و ادمونز »
میان هوری ها ظهور کرده است و حضرت ابراهیم را پیرو دین یکتاپر ستی هوری ها
می دانند. از میان اقوام ایرانی کهن تنها هوری ها دین را گسترش دادند و حضرت ابراهیم
هم آموزه های یکتاپرستی اجداد خود را دوباره زنده کرده است . (عده ای از آئین شناسان
حضرت ابراهیم را زرتشت سوم می دانند و بر این باورند که حضرت ابراهیم زرتشتی
بوده و کتاب زبور او برگ رفته از زند اوستا است ) 1 که درباره ی کتاب اوستا و زردتشت
در قسمت آئین دوران باستان مف

/ 0 نظر / 2 بازدید