<

زمزیران
دانشنامه تاریخ ،جغرافیا، فرهنگ و ادبیات و فولکلور و جاذبه های گردشگری شهرهای(سردشت و پیرانشهر) 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

آلان سردشت_ باتلاق سردار مقدونی
بخش ششم :
تاریخ اینچنین میگوید :" در دربند پارس، کوچ نشین های نقاط کوهستانی و "ایل ممسنی" (مماسن اسکندر نامه ها ) از عشایر پارس برای او دردسر زیادی ایجاد کردند. در نردیکی های آنجا با گارد نظامی محافظان پرسپولیس روبرو شد فرماندهی آن در اختیار سردار شجاع و بی باکی بنام «آریو برزن» بود. تعداد سپاه اریوبرزن به بیش از 5000 پیاده نمیرسید (و به گفته ای 40000) با اینهمه آریوبرزن با رشادت های فروان چندروز سپاه چند ده هزار نفری اسکندر را متوقف کرد. در گیرودار جنگ ضربتی به سر اسکندر خورد که زخمی تقریبا سطحی برداشت . اریوبرزن همچنین با هجوم به قلب سپاه دشمن تعداد زیادی از انها را کشت و خود در محاصره افتاد ولی توانست از محاصره بگریزد . سرانجام او و سپاهیانش همگی با سربلندی کشته شدند. و اسکندر با دادن تلفات زیاد، توانست از این مهلکه بگریزد." اما ما چرا این مورد خاص را مد نظر قرار داده ایم..!! به نظر شما تنگه ای که مورخین به آن اشاره دارند بدون هیچ آثار مربوطه به شکل یافته یا روایت میتواند همان تنگه ای باشد که ایل ممسنی با اسکندر درگیر شده است؟
مورخان و باستانشناسان این تنگه را تنگه ای در مسیر رامهرمز –بهبهان به نام تنگ بوان میدانند و تنها دلیل آنها وجود ایل ممسنی (مماسن) در آن منطقه است که امروزه هم در آنجا زندگی می کنند . اما ایل ممسنی چه کسانی هستند؟ و خواستگاه آنها کجاست؟ با سیری در تاریخ شفاهی و مکتوب این ایل بزرگ و با بررسی پیشینه ی تاریخی و چگونگی کوچ و نیز مسیر کوچ آنها به نتایج . حقایق قابل توجهی دست خواهیم یافت.
" ایل ممسنی از قبایل معروف ایران است که در حال حاضر در شهرستان‌های ممسنی و رستم در استان فارس زندگی می‌کنند و از چهار طایفه رستم، بکش، جاوید و دشمن‌زیاری تشکیل شده‌است. در دوره هخامنشی ایل بزرگی بوده‌است که به گفته کنت کورس مورخ یونانی با نام مماسن در شهر کورش می‌زیستند و مانع از پیشروی ارتش اسکندر در آن ناحیه شدند. ممسنی‌ها ظاهرا از طوایف سکایی پارتی آسیای میانه بوده‌اند. در زمان اشکانیان در سیستان و فارس ساکن شدند. در زمانی نامعلوم با برخی از قبایل لر به شمال غربی سوریه در منطقه جبل السماق مهاجرت کردند و یا اینکه تبعید شدند و در اوایل قرن ۵ و ۶ هجری به ایران برگشتند. ممسنی‌ها علاوه بر استان فارس، در سیستان و بلوچستان ایران، و ایالت نیمروز و هلمند افغانستان و بلوچستان و سند پاکستان به نام ممسنی و محمدحسنی به سر می‌برند..
حمدالله مستوفی در سال (۷۳۰ هجری قمری/۱۳۳۰ میلادی)، از ایل ممسنی و بختیاری نام می‌برد که "همراه با ۲۴ طایفه دیگر کرد "از کردستان سوریه (جبل السماق)، و ۲ طایفه عرب به مناطق کوه گیلویه و بختیاری کنونی (لر بزرگ) و لرستان کنونی (لر کوچک) کوچ کردند. به گفته مستوفی این رویداد در اوایل سده ششم هجری رخ داد. بخشی از طوایف ممسنی هنوز در کردستان عراق زندگی می‌کنند. (توجه بفرمایید: همراه با 24 طائفه ی کرد دیگر" یعنی آنها هم کرد بوده اند.)
حالا شما بگویید که اصالت ممسنی ها به کجا برگشته و قبل از تبعید یا کوچشان در دوره ی اشکانیان ، یعنی در دوران هخامنشیان کجا بوده اند؟
در مسیر دره ایِ روستای شلماش تا بیران تنگه ای قرار دارد که هنوز هم در بین اهالی به تنگه ی اسکندر مشهور است و تحقیقات انجام گرفته ثابت میکند که سه طایفه از ایل بزرگ ممسنی در آن منطقه و نیز در کل در نوار مرزی سردشت زیسته اند. با این حساب دوباره ...
ادامه دارد.....
هیوا به گ/.
(متن ویراستاری نشده است.)

آلان سردشت_باتلاق سردار مقدونی
بخش هفتم :
...با این حساب دوباره سوالات مهمی بر اذهان همه سیلاب خواهد شد. تنگه ی اسکندر در دره ی "بیران" منتهی به درهای شمالی روستای" شلماش "، همان مشخصاتی را دارد که اسکندر نویسان در کتب خود به آن اشاره کرده اند . البته در تمامی روایات آنها اغراق به کار رقته است که در مواردی بیشتر داستان اسکندر را به افسانه شبیه کرده است . من باب مثال در مورد تنگه ی مذکور آورده اند که : " دلیل ناکامی و غافلگیری سپاه اسکندر ، تنگی گذرگاه بوده است که به حدی بوده که فقط 4 نفر همزمان میتوانستند از آن رد شوند." خوب اینهم میتواند یکی از اغراقهای بیش از حد آنها برای مهم جلوه دادن کارهایشان باشد . در نواحی حوالی تنگه ی اسکندر به صورت سینه به سینه داستانهایی مبنی بر حماسه های دلاورمردانه در قالب داستان و " بیت" در گذشته نقل می شده است که بر اساس تحقیقات شفاهی ، متاسفانه امروزه به طور کلی به باد فراموشی سپرده شده است .این خود میتواند اذهان عموم را درگیر مسئله ی حماسه ی آریوبرزن نماید . با این توصیفات لازم است ما به دنبال یافتن شخصی به نام آریوبرزن باشیم که به ادعای ما در کوههای بختیاری نبوده و از حماسه سازان منطقه ی سردشت بوده است که درتنگه ای که وصفش از نظر گذشت سد راه اسکندر شده و شکست سختی بر وی وارد میکند.ضرورت ایجاب میکند که در لابلای این بحث ، بحثی جداگانه به نام ماد آتروپاتن و تاریخ آن باز کرده و واقعییات آن را از دید خودمان بیان نماییم که به نظر نگارنده مستقیما به اسکندر و آریوبرزن از طرفی ، و از طرف دیگر به تاریخ آذرآبادگان مربوط خواهد شد...
ادامه دارد..............
(هیوا به گ)
( متن ویراستاری نشده است . )

آلان سردشت_باتلاق سردار مقدونی
بخش هشتم :

آتروپات کیست؟ آتروپاتن چیست ؟ ماد آتروپاتن کجاست؟ و پایتخت آن در کجا واقع بوده است؟ اینها سوالاتی هستند که مورخان به صورت جسته گریخته در پی پاسخ قاطع به آن بوده اند که از دید نگارنده باز هم به بیراهه رفته اند . بر اساس تاریخ آتروپات به معنی حافظ و نگهدارنده ی آتش ، نام یکی از ساتراپهای ایران در دوره ی هخامنشیان بوده است که با حمله ی اسکندر به آسانی تسلیم وی شده و اسکندر نیز به پاس آن وی را در مقام خود نگه داشته و ساتراپی قسمتهای دیگری از فتوحات خود را نیز به وی اعطا میکند . همان قسمتهایی که بعدها با نام آذرآبادگان در تاریخ ایران خودنمایی میکند . بر اساس تاریخ آتروپات حاکم شهر" شورب" بوده و شهر مذکور پایتخت ماد آتروپاتن بوده است. باز هم تامل..!! باز هم سوال..!! بعد از بررسی های طولانی و بر اساس نقشه های جغرافیایی و نیز مباحث جغرافیای تاریخی ایران ، بر ما مسجل گردید که در هیچ جای ایران چنین نامی با تعاریف آورده شده در تاریخ وجود خارجی ندارد که با موقعییت ماد آتروپاتن در تلاقی بوده یا حداقل به آن نزدیک باشد . اما تاریخ سردشت را که ورق میزنیم با واژه ای به نام " دشت شوربه " روبرو خواهیم شد که در مسیر رودخانه ی زاب و بین روستاهای " قلته " ، "شیواشان" ، و منطقه ی " شیخ برایم بادام " واقع گردیده است . بر اساس نوشته های مورخان و نیز آثار یافت شده ، این منطقه در ازمنه ی دور ، در این ناحیه شهری آباد و متمدن واقع بوده است که حتی قرنها بعد از حمله ی اعراب هم در حال نفس کشیدن بود . این شهر در دوران حمله ی اعراب به سرکردگی خالد بن ولید و عبداله بن عمر ، شهباری نام داشت . بر همگان ثابت شده است که اسامی نامانوس بر جای مانده در منطقه ، خود حاکی از وجود تاریخی آن در گذشته می دهد و نام دشت شورب هم با توجه به قرار داشتن آن در محدوده ی ماد آتروپاتن و نیز اتفاقات رخ داده در آن ، در دوران اسکندر ، میتواند همان شهر شورب، پایتخت ماد آتروپاتن و همان جایی باشد که آتروپات ساتراپ آن بوده است . اما رَبطِ آن به آریوبرزن چیست؟......
ادامه دارد..............
(هیوا به گ)
( متن ویراستاری نشده است . )

 

آلان سردشت _ باتلاق سردار مقدونی
بخش نهم :
...با تعاریف موجود از ماد آتروپاتن و فرضیه ای قوی مبنی بر احتمال این که شهر شورب در حوالی رودخانه ی زاب کوچک (چومی که لوی) بوده و نیز فرضیه ی احتمال اینکه تنگه ی اسکندر در امتداد دره های ما بین "شلماش_ بیران" همان تنگه ای باشد که اسکدر نویسان در آن از درگیری سپاه مقدونی با آریوبرزن ، سردار سپاه ایرانی حرف به میان آورده اند ، نزدیکی این دو موقعییت ، خود میتواند دلیلی بر اثبات نظریه ی ما باشد اما ما باید به دنبال ردپا از آریوبرزنی باشیم که به گفته ی تاریخ در هزاران فرسنگ دورتر ، در کوههای بختیاری بوده است .
تاریخ آتروپاتن به وضوح ما را در حل این مهم یاری میکند :
فهرست بعضی از پادشاهان آتروپاتن از کتاب «نامنامه ایرانی» نقل می‌شود :
. آتروپات ۳۲۸ق‌م
. اَرْته بازان ۲۲۰ق‌م
. مهرداد (۶۷ ق‌م)؛
. داریوش (۶۵ ق‌م)؛
. آریو بَرْزَن اول (۳۰ ق‌م)؛
. اَرته وازْدْ ( ۲۰ ق‌م)؛
. آریوبَرْزَن دوم (۲۰ ق‌م ـ ۲م)، او پادشاه ارمنستان نیز بود؛
. اَرته وازْد دوم ( ۱۰ م) که پادشاه ارمنستان نیز بود؛
. اَرْته وازد معروف به گایوس یولیوس که در رم مرد.
مشاهده میکنید که نام دو تن از پادشاهان این خطه آریوبرزن بوده است و احتمال اینکه مورخان در تاریخ و زمان حکومت آنها اشتباه کرده باشند زیاد است . چون بر اساس اسناد آتروپات نام شخص نیست بلکه نام سِمَت یا یک جایگاه ویژه یا لقبی است که از طرف مغانِ دین رزتشتی به والی آن ناحیه داده میشد . پس نمیتوانیم ادعا کنیم که آتروپات نام شخص خاصی است و آن شخص اولین پادشاه این سلسله بوده است اما روی نامهای دیگر که بعد از وی آمده است میتوانیم تحقیق و تامل کنیم . بهر حال این قصه سر دراز دارد و از حوصله ی این صفحه خارج است . اینک ما سه دلیل کاملا منطقی را کنار هم داریم که حاکی از آن است که این تنگه ی اسکندر در "بیران" همان محلی است که آریوبرزن پادشاه آتروپاتن در آن بر خلاف ادعای مورخان یونانی ، سپاه مقدونی را تار و مار کرده و توانسته اسکندر مقدونی را از محل فراری دهد. اما اسکندر از آنجا به کجا فرار کرد ؟ سپاه مقدونی پس از رهایی از چنگ آریوبرزن نامی ، به سمت شمال فرار کرده و آنجا (به گفته ی نوشته های یونانی ) به منطقه ای به نام "مرد " یا "مار" رسید که اهالی غیور و قدرتمند آن دردسرهای زیادی برای وی درست کردند .....همه ی ما هزاران بار برای دیدن آبشار شلماش از روستایی به نام مارغان عبور کرده ایم و به خوبی ان را میشناسیم اما تا بحال به تاریخ و وجه تسمیه ی آن فکر نکرده ایم. اما "مرد " یا "مار " کجاست و "مارغان" یعنی چه..؟..........
ادامه دارد.........
(هیوا به گ)
( متن ویراستاری نشده است . )

[ شنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩٢ ] [ ٦:٤٦ ‎ب.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گر می خواهی پس از مرگ فراموش نشوی یا چیزی بنویس که قابل خواندن باشد یا کاری کن که قابل نوشتن باشد. "بنیامین فرانکلین" (زمزیران نام رشته کوهی زیبا و بلند در سلسله کوههای زاگرس مابین مهاباد ، ،سردشت و پیرانشهر میباشد) محمد فاضل شوکتی دانش آموخته علم مدیریت .کارمند و مدرس: که به تحقیق در زمینه میراث معنوی و فکری شهرهای پیرانشهر و سردشت می پردازد،و سعی دارد تا برگیرنده مطالب و مقالات مرتبط با این دو شهر باشد. این وبلا گ در راستای مدیریت و جمع آوری اسناد ،مدارک ،عکسها و نشریات،مشاهیر و اطلاعات : تاریخی ،فرهنگی،اجتماعی، دوشهر( پیرانشهر و سردشت ) به منظور شکل دادن کانالی برای حضور در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن این اطلاعات و معرفی این دو شهربه ایران و جهان شکل گرفته است . بررسی و غور در میراث معنوی و فکری هزاران ساله ی این دو شهر از عهده یک یا چند نفر خارج بوده ،و یاری اصحاب قلم و نظر را می طلبد،، اگر این وبلاگ بتواند نقطه عطفی باشد برای زاده شدن اندیشه ای نو در پایان نامه های دانشگاهی و یا روان نمودن اطلاع رسانی به گردشگران و ایجاد پل ارتباطی مابین مردمان خون گرم این دوشهر با جهان و جذب گردشگران به مراکز طبیعی جذاب وتجاری این منطقه ، به هدف خود رسیده است . همچنین این وبلاگ حاوی عکسهای بسیارزیبا و دلپذیر و پر ارزش، قدیمی و نادری است که یاد آورخاطرات و حوادث و لحظات تاریخی تلخ و شیرین گذشته و پیوند آنها با حال و آینده شماخواهد بود . مطمئنا لحظاتی را که با ما سپری خواهید نمود شیرین خواهد بود. این وبلاگ را می‌توان یک مرجع برای معرفی مراکز گردشگری و تفریحی و توریستی وتجاری شهرهای پیرانشهر و سردشت دانست. امید می رود بازدید کنندگان عزیز ، کاستی های آن را به طرق ممکن گوشزد و با ارسال تجربیات موفق خود دراین حوزه و نیز در راستای پر بارتر نمودن محتویات زمزیران، مارا یاری فرمایند.
موضوعات وب
RSS Feed