<

زمزیران
دانشنامه تاریخ ،جغرافیا، فرهنگ و ادبیات و فولکلور و جاذبه های گردشگری شهرهای(سردشت و پیرانشهر) 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

نیم نگاهی به معماری پل سردشت از زاویه ى دید یک سردشتى * سوران محمودپور – دانشجوی مهندسى عمران
مقاله ها
از قدیم الایام مسئله عبور و مرور برای هر انسان و جانداری مطرح بوده است. باتوجه به فهم، سطح زندگی و اقتصاد شهری؛ راهکارهایی پیاده سازی شده اند. گاهاً برای عبور و مرور یک یا چند نفر یا حیوانات با اهدافی گوناگون که قصد عبور از عرض یک رود و رودخانه یا دره را دارند، برای تسهیل این ارتباط از تنه و کنده درخت گرفته تا فولاد و بتن و دیگر مصالح مکشوفه و ترکیبی همچون ساختارهای کنونی منجر به پدیدار آمدن یک سازه بنام “پل” شد.
پل به جاده، راه آهن و راه هایی گفته می شود که برای عبور و مرور از روی رودخانه ها، دره ها و دیگر موانع ساخته می شود که با توجه به شرایط، مصالح متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد.
بدین طریق پلها به یکی از مهم ترین بناها و زیرساخت های توسعه شهری و منطقه ای مبدل گشته اند.
بناها و سازه های مهندسی، از هر نوعش در فضا و محیطی که قدعلم می کند دارای ظاهری خشن و سخت هستند و معمولاً با آن محیط همخوانی ندارد که برای همگون سازی سازه با پیرامونش، وجه معماری و طراحی ظاهری آن خودنمایی می کند تا تلطیف سازی صورت پذیرد.
معمارانه ى یک سازه یا طرح در محیط هایی که دارای یک جذبه خاص، اتحاد رنگ و ترکیبی منحصربفردست، تشدید می گردد.
فلذا اصولاً مهندسین؛ ضمن مطالعات، بررسی ها، طرح ریزی، محاسبات و دیگر ابعاد فنی به طراحی بیرونی سازه و معماری آن نیز توجه می کنند، تا همراه تحلیل با معمارى، به اکمال نمودن طرح نائل آیند.
با یک برداشت مشابه، گریزی به گوشی های همراه می زنیم؛ اگر به این تکنولوژی نو بنگرید، شرکتی که در اثنای ارتقا سطح کیفی و فنی محصولش، به طراحی ظاهری نیز اهتمام ورزد نه تنها توانسته است نبض بازار را در دست بگیرد؛ بلکه در واقع به ذائقه و طبع سلیقه ها احترام گذاشته است. هنگام استفاده از این نوع گوشی ها، حس خاصی به کاربر القا می شود و افزایش میزان رضایت مندی مشتری، می تواند بهترین ماحصل کاری یک شرکت باشد؛ بعنوان مثال شرکت Apple، با عرضه iPhone 5s توانست ضمن ارتقا فنی نسل قبلی محصولش، با طراحی درخور تأمل و ایده پردازی خاص، رضایت مخاطب و بازار را به امغان آورد و گوی سبقت را از دیگر رقیبانش بروباید.
در میدان رضایت مردم، طراحی یک اصل است که می تواند حس خوشایندِ آرامش را به ملت ارزانی بدارد.
یک سازه همانند پل نیز در رکاب طراحی معماری می تواند ضمن ایجاد ارتباط بین دو نقطه، آرامش روانی را برای استفاده کنندگانش فراهم آورد.
آنچه قلم نویسنده را بر صفحات سپید به حرکت درآورده است؛ وضعیت اجرای پلی در گلوگاه ارتباطی دیارش ( سردشت ) به سایر شهرهاست.
در سردشت با توجه به توپوگرافی اش و وجود چشمه ها و رودخانه های جاری با هدف عبور و مرور و تردد وسایط نقلیه، پلهایی احداث شده اند یا در دست احداث هستند.
مطلب حاضر نیز با نیم نگاهی به معماری پل درحال احداث سردشت در بالادست کارخانه شهد، بروی عرض رودخانه زاب کوچک، تدوین گشته است.
پل مورد بحث به سبب احداث سد سردشت و متعاقب آن، تشکیل دریاچه، از پایین دست روستای قُلتِه به بالادست کارخانه شهد سردشت منتقل شده است. این سازه در واقع وصل کننده سردشت به بانه، ربط، مهاباد، بوکان و سایر شهرهای عمقی کشورست. این نقطه گلوگاهی حائز اهمیت، فراتر از یک نقطه ترافیکى و احداث یک پل شهری در سطح شهرستان است.
هدف نگارنده در این نوشتار، فارغ از تحلیل مباحث فنی و محاسباتی می باشد؛ که :
آیا به اجزاء : روسازه، زیرسازه، پی و شالوده توجه اصولى شده است ؟
 آیا تنش ها و مقاومتِ مدنظر، بدرستی تحلیل گشته اند ؟
 آیا آنالیز طرح، عاری از خطاست ؟
 آیا خاکبرداری جنبی پل، اصولی صورت پذیرفته است ؟
 آیا ان شاءالله رفتار واقعی سازه بر رفتار تئوریک و فرضی، منطبق خواهد بود ؟
 آیا بارهای وارد بر سازه و توزیع، با آنچه در بارگذاری سازه فرض شده است، مغایر نیست ؟
 آیا مقاومت مصالح بکارگرفته شده با مقادیر مصالح فرض شده، در تفاوت نیست ؟
 و ابعاد قطعات و محل بکار رفته و …….
بلکه جواب این سوالات باید در یک نوشتار مجزا و بصورت میدانی و آزمایشگاهی بررسی گردد.
هدف این نوشتار، نیم نگاهی به معماری پلهای سردشت و پل درحال احداث پایین دست پلیس راه است.
پل های متعدد در سردشت، چه در راههای روستایی و چه در راههاى شهری و بین شهرى، به بهره برداری رسیده اند یا در حال احداث اند، که عارى از رنگ و بوی معماری هستند.
پل مورد توجه شهروند سردشتی، علاوه برآنکه در یک نقطه ى استراتژیک واقع گردیده، یک شریان حیاتی در شبکه ترابری زمینی شهرستان سردشت است. این پل بروی یک رودخانه دائمی یا بعبارتى دیگر در سایتى با تلفیقی از آب، جنگل، کوه، چشم انداز آتى و بعد گردشگرى دریاچه سد، گسترده شده است.
اهمیت توجه به ظاهر چنین سازه ای، در شرایط محیطی فوق را دو چندان می کند؛ که می توانست آنرا به یک نشانه برای شهرستانو منطقه موکریان مبدل گرداند.
علت توجه به ظاهر و نما، در هر سازه و ساختمانى، با هر نوع کاربریش، اینست تا به زیباسازی آن منطقه یا نقطه ی شهری دست یافت. از دیگر اهداف این امر، پرهیز از بی نظمی محیطی است و همچنین نوازش دیده گان شهروندان را حاصل آورد؛ بدینسان معماری هر سازه ای باید با محیطش سازگار و هم نوا باشد.
اما آیا این پل سردشت، که مدتی قبل تصویر ماکت و مدل شبیه سازی شده اش پخش شد؛ آرامش بصری را برای افراد عبوریش فراهم می سازد ؟
 علیرغم اهمیت کنونی و روزافزون محل یادشده، پل احداثی با محیط پیرامونش، همخوانی دارد ؟
 طبیعت حول پل، خاضعانه حیات دارد و منظره ای بی نظیر را برای هر بیننده ای فراهم آورده است و آیا سازه ایی که در این منطقه ساخته می شود، باید برهم زننده ی این ترکیب الهی در یک منطقه با قدمت تاریخی باشد ؟ یا اینکه ساختار پل، همانند یک اثر معمارانه و فروتنانه از دل طبیعت روئیده شده باشد ؟ به گونه ایی که هر شهروند و عابر و سواری، این تصور برایشان ترسیم گردد که گویی پل همانند یک فرزند، سر بر آغوش طبیعت نهاده است ؟! نه آنکه هدف، فقط سوار کردن یک پیکره ی بتنی، فولادی یا سنگی باشد و تمام؛ همانند یک خودنشانده !!
ما در محیط، رویشی سبز داریم که خود، حسی انتزاعی از درخت دارد. این پل در ترکیب با عناصر طبیعی، بدلیل عدم رعایتِ مبانی طراحی و معماری و عدم توجه به سایت سازه، در ایده پردازی معمارانه آن و محل مورد بحث نقش منفی دارد.
اگر به تاریخچه این عنصر کلیدی راه سازی، اولین پلها و پلهایی با قدمت تاریخی بنگرید، به این دست خواهید یافت که بسیار هنرمندانه، با دانشی اندک اما بوسیله ابزار درک محیط، توانسته اند به هدفشان که امکان عبور و مرور امن و پیکره بندی اصولی سازه، دست یافته اند و هم چنین حفظِ نظم طبیعت و همخوانی با محیط جنبی نیز میسور گشته است.
قابل ذکرست در گذشته با استفاده از مصالح همان اقلیم یا بوم آورد بودن مصالح، آثاری متمایز و معمارگونه ایی را خلق کرده اند که ضمن تلطیف سازی و همگون نمودن، اکنون نیز بعنوان آثار گرانبهای انسانی در اختیار هستند و به مردم خدمت می کنند.
ارتباط بین سازه و معماری در ابنیه، خصوصاً پلها توسط طراحان و مجریان نادیده گرفته می شود؛ بطوریکه در فضاهای شهری که اهمیت زیباسازی بعنوان یک مؤلفه مطرح است اما توجه خاصی بدان نمی شود. این مطلب در پلهای خارج از نقاط شهری به باده فراموشی سپرده می شود.
توجه به روحیات شهروندان و احساس لذت، امنیت و آرامش در این آثار من جمله پل سردشت اصلاً قابل لمس و شهود نیست .
شهروندان و سرنشینان خودروها فی النفسه گناه کار و مجرم نیستند؛ هر چند اتومبیل ها بدلیل سیاست گذاری اشتباه از جانب مسؤلین، تبدیل به پدیده ای بشدت آزار دهنده شده است ولی نباید حق داشتن و لذت بردن از مناظر دلربا و خارق العاده را از آنان سلب کرد؛ بطوریکه منظره ی دید و خط آسمان، توسط این پیکره ی چند صد تنی در محدوده ی اجرا ، ازبین برده شده است.
همچنین سازه ای با این محیط اجرا، می تواند باتوجه به فرمش، بعنوان یک نماد و حتی نشانه مطرح باشد. اهتمام به هر دو وجه سازه و معماری این پل می توانست آنرا بعنوان یک برند مطرح کند.!
اهمیت و سهیم بودن پلها در سیما و منظر شهری و محیطی، مى بایستى توجه به فرم و جنبه های معمارانه پل را یدک می کشید و از فاکتورهای مطالعات و طرح ریزی قرار می گرفت.
خلق یک اثر، نشأت گرفته از خلاقیت و درک محیطی است که گاهاً شاهکارهایی را پدید می آورد؛ متأسفانه درمورد پل کنونی، هدف قابل درک، تنها انتقال پل است تا پدیدار ساختن یک نشانه و برند و یک اثر فاخر!!؟
 محل مورد نظر و پل احداثی با گوشه چشمی از احساس مسؤلیت پتانسیل این را داشت و دارد تا همانند برج آزادی، ایفل و سی و سه پل و …. بعنوان یک نشانه مطرح شود
 طرح این پل، از ابتدایی ترین کارهای عملی یک دانشجوی معماری است؛ اگر ماکت این پل، بعنوان پروژه در دوره کاردانی یا کارشناسی ارائه شود، مطمئناً پایین ترین سطح نمره کلاسی را کسب خواهد نمود.!!
بسیارى دیگر از سازه هایی که اجرا شده اند و با پیشرفت روزافزون دانش مهندسی، هدفشان تنها عبور و مرور بوده، درحالیکه در قدیم الایام با کنده و تنه درخت به این مهم دست یافته اند.!!
متأسفانه این سازه بعلت عدم توجه در ابتدا، عدم درک مسؤلیت، عدم استفاده از مهندسین مجرب، عدم درک محیط، دارا نبودن دید مهندسی، نادیده گرفتن مؤلفه های طراحی، عدم اهتمام به علتِ انتقال و چشم انداز آینده، بی توجهی به زیبایی های بصری، عدم اهمیت دادن به بعد گردشگری و نامهربانی به مردم ، سردشت را از 3 ویژگی بصورت منطقه ای سلب کرد :
1. داشتن یک برند و نشانه، بعنوان معرف سردشت 2. جلوگیری از آرامش، امنیت و لذت بصری
3. جلوگیری از توسعه بعد گردشگری در یک منطقه بالقوه
 چنین معماری هایی برای افرادی که دغدغه ی هویت شهری را دارند، آزار دهنده است.
حال سؤال بنده بعنوان یک شهروند از مسؤلان اینست :
آیا شما بر مبانی مهندسی و طراحی آشنایی نداشتید و مدیریت و اجرای آن را عهده دار شدید ؟ و بصورت مستمر آنرا انجام داده اید و این استمرار همچنان ادامه دارد !!
آیا شما به اهداف احداث سد آشنا نبودید و چشم انداز آن را نمی دانستید ؟
 آیا بر محل اجرا، شناخت نداشتید ؟
 آیا تأثیر برند شهرى را میدانستید ؟
 آیا مسؤلیت خطا و ظلمتان را می پذیرید ؟ چگونه درصدد جبران برخواهید آمد ؟
 یک سؤال اساسی :
چرا اینکار را کردید ؟

                                                                                                     ماکت و شبیه سازی پل در دست احداث

 

1. آنهایی که وقتی هستند، هستند وقتی که نیستند هم نیستند:

(. حضور عمده آدم‌ها مبتنی بر فیزیک است. تنها با لمس ابعاد جسمانی آنهاست که قابل فهم می‌شوند بنابراین اینان تنها هویت جسمی دارند)

2. آنانی که وقتی هستند، نیستند وقتی که نیستند هم نیستند:

 (مردگانی متحرک در جهان، خود فروختگانی که هویتشان را به ازای چیزی فانی واگذاشته‌اند. بی‌شخصیت‌اند و بی‌اعتبار، هرگز به چشم نمی‌آیند، مرده و زنده‌شان یکی است)

3.آنهایی که وقتی هستند، هستند وقتی که نیستند هم هستند:

 (آدم‌های معتبر و باشخصیت، کسانی که در بودنشان سرشار از حضورند و در نبودشان هم تاثیر خود را می‌گذارند کسانی که همواره در خاطر ما می‌مانند، دوستشان داریم و برایشان ارزش قائلیم)

4.آنهایی که وقتی هستند، نیستند وقتی که نیستند، هستند:

 (شگفت‌انگیز‌ترین آدم‌ها. در زمان بودنشان چنان قدرتمند و باشکوهند که ما نمی‌توانیم حضورشان را دریابیم اما وقتی که از پیش ما می‌روند نرم‌نرم و آهسته آهسته درک می‌کنیم . باز می‌شناسیم، می‌فهمیم که آنان چه بودند. چه می‌گفتند و چه می‌خواستند. ما همیشه عاشق این آدم‌ها هستیم. هزار حرف داریم برایشان اما وقتی در برابرشان قرار می‌گیریم، گویی قفل بر زبانمان می‌زنند. اختیار از ما سلب می‌شود. سکوت می‌کنیم و غرق در حضور آنان مست می‌شویم و درست در زمانی که می‌روند یادمان می‌آید که چه حرف‌ها داشتیم و نگفتیم. شاید تعداد اینها در زندگی هر کدام از ما به تعداد انگشتان دست هم نرسد)

[ شنبه ٦ مهر ۱۳٩٢ ] [ ٤:٠٥ ‎ب.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گر می خواهی پس از مرگ فراموش نشوی یا چیزی بنویس که قابل خواندن باشد یا کاری کن که قابل نوشتن باشد. "بنیامین فرانکلین" (زمزیران نام رشته کوهی زیبا و بلند در سلسله کوههای زاگرس مابین مهاباد ، ،سردشت و پیرانشهر میباشد) محمد فاضل شوکتی دانش آموخته علم مدیریت .کارمند و مدرس: که به تحقیق در زمینه میراث معنوی و فکری شهرهای پیرانشهر و سردشت می پردازد،و سعی دارد تا برگیرنده مطالب و مقالات مرتبط با این دو شهر باشد. این وبلا گ در راستای مدیریت و جمع آوری اسناد ،مدارک ،عکسها و نشریات،مشاهیر و اطلاعات : تاریخی ،فرهنگی،اجتماعی، دوشهر( پیرانشهر و سردشت ) به منظور شکل دادن کانالی برای حضور در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن این اطلاعات و معرفی این دو شهربه ایران و جهان شکل گرفته است . بررسی و غور در میراث معنوی و فکری هزاران ساله ی این دو شهر از عهده یک یا چند نفر خارج بوده ،و یاری اصحاب قلم و نظر را می طلبد،، اگر این وبلاگ بتواند نقطه عطفی باشد برای زاده شدن اندیشه ای نو در پایان نامه های دانشگاهی و یا روان نمودن اطلاع رسانی به گردشگران و ایجاد پل ارتباطی مابین مردمان خون گرم این دوشهر با جهان و جذب گردشگران به مراکز طبیعی جذاب وتجاری این منطقه ، به هدف خود رسیده است . همچنین این وبلاگ حاوی عکسهای بسیارزیبا و دلپذیر و پر ارزش، قدیمی و نادری است که یاد آورخاطرات و حوادث و لحظات تاریخی تلخ و شیرین گذشته و پیوند آنها با حال و آینده شماخواهد بود . مطمئنا لحظاتی را که با ما سپری خواهید نمود شیرین خواهد بود. این وبلاگ را می‌توان یک مرجع برای معرفی مراکز گردشگری و تفریحی و توریستی وتجاری شهرهای پیرانشهر و سردشت دانست. امید می رود بازدید کنندگان عزیز ، کاستی های آن را به طرق ممکن گوشزد و با ارسال تجربیات موفق خود دراین حوزه و نیز در راستای پر بارتر نمودن محتویات زمزیران، مارا یاری فرمایند.
موضوعات وب
RSS Feed