<

زمزیران
دانشنامه تاریخ ،جغرافیا، فرهنگ و ادبیات و فولکلور و جاذبه های گردشگری شهرهای(سردشت و پیرانشهر) 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان


سَردَشت (کردی: Serdeşt) از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان سردشت است، که در جنوب غربی این استان و امتداد جنوبی ارومیه قرار دارد و با شمال کشور عراق و اقلیم فدرال کردستان عراق همسایه‌است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر برابر با ۴۷٬۱۱۵ نفر بوده‌است ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۴۸۰ متر می‌باشد. مردم این شهر کردزبان بوده و با کردی سورانی و لهجه موکریانی(مکریانی) صحبت می‌کنند. مردم سردشت پیرو مذهب شافعی اهل سنت هستنداین شهر و بعضی از آبادی های اطرافش در جنگ ایران و عراق توسط هواپیماهای عراق بمباران شیمیایی شد.
ازلحاظ جغرافیایی

 سردشت در دامنه کوه گرده سور (Gerde Sûr) گسترده شده‌است، کوهستانهای قندیل در شمال غربی سردشت قرار دارند. سردشت از شمال با پیرانشهر، از شرق با مهاباد و بوکان و از جنوب شرق با بانه در استان کردستان همسایه‌است. سردشت از غرب با شهرهای رانیه و قلعه دیزه و استان اربیل(هولیر) و از جنوب با شهر سلیمانیه و شهر شارباژیر و ماوت در استان سلیمانیه همسایه‌است. همچنین سردشت دارای ۱۰۰ کیلومتر مرز با کردستان عراق می‌باشد. زبان مردم مردم سردشت به زبان کردی سورانی و با لهجه موکریانی (مُکریانی) صحبت می‌کنند. البته مردم منطقه سردشت ته لهجه خاص و شیرینی در لهجه موکریانی خود دارند. سورانی موکریانی شاخه‌ای از کردی کرمانجی شمالی محسوب می‌شود و قرابت‌های همسان با سورانی هولیر در استان اربیل و سورانی بابانی استان سلیمانیه در کردستان عراق دارد. موکریان(مکریان) - Mukerian نام امارت تاریخی است که پیش ازقانون جدید تقسیمات کشوری به منطقه‌ای در شمال غربی ایران گفته می‌شد که شامل شهرستانهای تکاب، بانه، سقز، شاهین دژ، بوکان، سردشت، اشنویه، مهاباد و ارومیه، پیرانشهر و نقده می‌شد. البته منطقه رانیه و پژدر و قلادزه را نیز به لحاظ قرابت زبانی و فرهنگی نیز جزء موکریان به حساب می‌آیند   پراکندگی عشایر سردشت به شرح زیر است: ایل گورک Gawerk: شهر ربط، اطراف پاراستان، سیسر، هندآباد، مکل آباد، بریسو، اطراف جاده مهاباد و بوکان منگور و مامش : منطقه میرآباد، آلواتان، دوله تو، دارمه کون، ئالاوان، سوستان، گرور، نیزه، دشت وزنه ایل بریاجی و ملکاری: سردشت، نلاس، بیوران، قلعه رش، بیزیله، بیشاسب، ملاشیخ، مزرا پژدری (میراودلی): آلان و بیژوه، بیتوش بیگزاده سردشت و باپیرآغایی سردشت : سردشت، شلماش، آلان. از لحاظ جمعیت جمعیت شهرستان سردشت براساس پبش بینی‌های نرخ رشد سالانه و احتساب مهاجرت‌های منظور نشده در آمارها در سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۹۷٬۰۰۰ نفر می‌باشد. و دارای رشد ۳٫۶ درصدی جمعیت می‌باشد   جغرافیای طبیعی ناحیه سردشت به دلیل وجود جاذبه‌های طبیعی – محیطی و مناظر بکر و فوق العاده و همچنین آداب و رسوم و ویژگی‌های ناحیه در استان و حتی کشور یک محدوده جغرافیایی استثنائی است. جاذبه‌های طبیعی – محیطی از جمله (آبشار شلماش در فاصله ۸ کیلومتری شهر، گردنه زمزیران بین سردشت و مهاباد، آبشار رزگه در منطقه آلان، آبشار چکوو تفرجگاه خدرآباد و پردانان و دره گرژال در جاده سردشت به پیرانشهر، دشت وزنه در دامنه کوهستان‌های قندیل، دشت باژار، تفرجگاه و مصیف زوران، تفرجگاه بیوران و باساوه، کانی گراوان در کیلومتر ۱۵ جاده مهاباد، و وجود ۹۰٬۰۰۰ هکتار جنگل در سطح ناحیه و چشمه سارهای متعدد، جاذبه‌های فرهنگی (آداب و رسومات خاص)، آثار تاریخی و باستانی ناحیه (از جمله قلعه باستانی ربط در ۱۵ کیلومتری شهر مربوط به هزاره قبل از میلاد، شهر موساسیر ربط مربوط به دوران مادها، مربوط به دوره اشکانیان در فاصله ۲ و ۳ کیلومتری شمال شهر، محوطه تاریخی ساوان در فاصله ۲۵ کیلومتری شهر، پل قلاتاسیان مربوط به دوره سامانیان، حمام قدیمی در داخل شهر مربوط به دوره عزیزخان موکری وزیر کرد که مربوط به دوران قاجاری است و محوطه‌های تاریخی متعدد که هنوز در سطح ناحیه شناسایی و کشف نشده‌اند، را می‌توان به عنوان بستر و زمینه ساز رشد و شکوفایی ناحیه در زمینه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی و توریستی دانست؛ با ذکر این اوصاف باید گفت که سردشت قابلیت تبدیل به منطقه نمونه گردشگری را دارد.   حوادث تاریخی
در زمان جنگ ایران وعراق: بمباران شیمیایی سردشت در تاریخ ۷ تیر ماه سال ۱۳۶۶ در ساعت ۴ و ۳۰ دقیقه بعد ظهر اتفاق افتاد که در این حمله ۴ بمب شیمیایی در شهر سردشت و ۳ بمب در روستاهای اطراف فرود می‌آیند.که 8025 مصدوم برجای گذاشت. سردشت را اولین مورد استفاده از سلاح‌های شیمیایی در تاریخ می‌نامند   بازار و گمرک سردشت دارای دو بازارچه فعال مرزی کیله و بیژوه در منطقه آلان است. که از طریق گمرک قضایی و بازارچه کیله در سال ۱۳۸۹ ۵۷ میلیون دلار کالا صادر شده‌است سردشت مبداء صدور کالاهای خارجی به بازارچه‌ها و پاساژهای شهرهایی چون بانه، مهاباد و پبرانشهر و حتی ارومیه، می‌باشد. چالب توجه اینکه این در شهرهای مذکور کالاها با قیمت‌های گذاف تر فروخته می‌شوند ولی در شهر سردشت با قیمت نازل می‌توان آنها را خرید. همچنین سردشت دارای گمرک و مرز زمینی کیله با کردستان عراق می‌باشد که درحال تبدیل شدن به مرز بین المللی است. فاصله سردشت از طریق راه آسفالته با مرز ۱۴ کیلومتر و فاصله هوایی سردشت با نقطه صفر مرزی کیله ۸ کیلومتر می‌باشد، و فاصله سردشت با قلادزه (قلعه دیزه) ۳۵ کیلومتر و با رانیه ۶۵ کیلومتر و با هولیر(اربیل) ۲۰۰ کیلومتر می‌باشد. با افتتاح مرز بین المللی کیله، سردشت به دروازه ترانزیت ایران در شمال غرب به کردستان عراق، ترکیه، سوریه و حوزه مدیترانه تبدیل می‌شود.   فاصله سردشت با سایرشهرها شهر سردشت دارای جاده مستقیم با شهرهای ارومیه، مهاباد، بانه، پیرانشهر و بوکان می‌باشد، که البته جاده بوکان به طول ۱۰۵ کیلومتر شوسه و فقط ۵۵ کیلومتر از سمت بوکان، آسفالت است. همچنین سردشت دارای جاده آسفالته مناسب با کشور عراق و اقلیم فدرال کردستان عراق می‌باشد. فاصله سردشت با اولین شهرها در اقلیم فدرال کردستان عراق و مناطقی از ایران به صورت زیر است: شهر کشور مسافت(کیلومتر) قلعه دیزه  کردستان عراق ۳۵ رانیه  کردستان عراق ۶۵ سنگسر  کردستان عراق ۵۰ ژاراوه  کردستان عراق ۴۵ اربیل  کردستان عراق ۲۰۰ دهوک  کردستان عراق ۳۴۵ سلیمانیه  کردستان عراق ۲۲۵ کرکوک  کردستان عراق ۲۶۵ حاجی عمران  کردستان عراق ۹۴ وان  ترکیه ۴۲۵ ارومیه  ایران ۱۹۵ (از مسیر اشنویه) سرو  ایران ۲۴۰ بوکان  ایران ۱۰۵(جاده شوسه-آسفالته) بوکان  ایران ۱۳۰ (مسیر ربط- خلیفان - بوکان) تبریز  ایران ۳۳۰ ماکو  ایران ۴۴۰ مهاباد  ایران ۱۲۰ اشنویه  ایران ۱۴۰ پیرانشهر  ایران ۸۵ نقده  ایران ۱۲۵ بانه  ایران ۶۷ سقز  ایران ۱۲۵ بیجار  ایران ۲۶۵ سنندج  ایران ۳۰۵ کرمانشاه  ایران ۴۳۰ ایلام  ایران ۶۴۵ زنجان  ایران ۴۱۰ تهران  ایران ۷۴۰ سرشناسان از شخصیت‌های تاریخی سردشت می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: سردار عزیزخان مکری عزیزخان مکری (وزیر جنگ ناصرالدین شاه قاجار و حاکم آذربایجان)،. حسن آغا گورک ملقب به پاشای سردشتی عمرپاشا ملا خلیل منگور(گوراومر) روحانی و مبارز کردستان که با سیاستهای دیکتاتورمآبانه رضاشاه مخالفت کرد. شیخ سیامند مکری رییس ایل همه وند ملا آواره شلماشی ملایوسف اصم، شیخ امین نقشبندی، شیخ مولانا. دکتر یاسین سردشتی استاد دانشگاه سلیمانیه . دکتر نادر کریمیان سردشتی پژوهشگر برجسته ایران. اسماعیل سردشتی خواننده سرشناس و مردمی. سیدعلی سردشتی خواننده ترانه های فولکوریک . ملا آواره شلماشی ناسیونالیست کرد که در راه مبارزه با رژیم پهلوی شهید شد. سلیم آغا اجاق منگور آلواتان     شهرستان سردشت مرکز: سردشت  بخش مرکزی شهرها ----> سردشت  • ربط آلان اسلام‌آباد • اشکان سفلی • اشکان علیا • بالتان • بردان • بناوه • بیطوش • تیت علیا • دگه • دولکان • دوله • دیناران • رازگاه • رجاکه • رشکان سفلی • سنجوه • شیرانی • کاکوسان • کاوژان • گرتک • گرماب علیا • گرویس • گلاسپید • گوزله • ماوندا • مرگاسه • مزرعه • مزن‌آباد • هرزنه باسک کولسه باغ • بانه‌زیر • بریسو • بصره • بناویله بزرگ • بناویله کوچک • خانه‌خل سفلی • خانه‌خل علیا • دارساوین • دارمرجان • دشته • زره‌مرگ • زلاوان • سوتوان • شره‌خور • شلماش • شیواشان • قولته • کانی بی • کولسه سفلی • کولسه علیا • گندکه • میکل‌آباد • نوکردار • نیسک‌آباد • ورچک • یاسین‌آباد • یوسف گل بریاجی ابراهیم بور • اسب میرزا • باسکه‌روت • بانوی • باوه • بران • برده‌سپیان • بری اشی • بنوخلف • بیوران سفلی • بیوران علیا • ترشیان • توه • چپر • خره آغلان • خره چاکی • دوله بی • دوله گرم • دولی خانوان • رشه‌هرمه • زوران • ژاژوکه • سرچاوه • سرچاوه • سلکتان • سندولان • سه‌وتال • سوره‌چوم • شله‌سیو • شمه‌شیخه • شیبانه • عباس‌آباد • فقرخدریان • فقیرسلیمان • قازان • قلعه‌رش • قوله سویر • کانی رش • کانی زرد • کانی سیو • کنه مشکه • کهنه‌زوران • کوربناو • کولاکون • کولکه‌رش سفلی • کولکه‌رش علیا • کیفارآباد • گردمرشک • گل‌کانک • گلینه بزرگ • گلینه کوچک • گولان سفلی • مامه‌وت • مراغان • ملاشیخ • میرشیخ حیدر • نشگولان • نوکان • واشمزین • ورده گورک سردشت باریکایی • بالان • بروه • بلاو • بناویله حاجی مینه • سارتکه • سی‌سر • شالگه • شموله • شندره • قامیشه • قلعه سمور • کاله‌دره • کانی گوز • کنه‌ورچه • گرگ‌آباد • گوله • لیلانه • ماولو • مرانه • میونه • نستان • هرمزآباد • همران • هندآباد • وتمان‌آباد   استان آذربایجان غربی مرکز ارومیه شهرستان‌ها ارومیه اشنویه بوکان پلدشت پیرانشهر تکاب چالدران چایپاره خوی سردشت سلماس شاهین‌دژ شوط ماکو مهاباد میاندوآب نقده شهرها آواجیق ارومیه اشنویه ایواوغلی باروق بازرگان بوکان پلدشت پیرانشهر تازه‌شهر تکاب چهاربرج خلیفان خوی ربط زرآباد سردشت سرو سلماس سیلوانه سیمینه سیه‌چشمه شاهین‌دژ شوط فیرورق قره‌ضیاءالدین قطور قوشچی کشاورز گردکشانه ماکو محمدیار محمودآباد مرگنلر مهاباد میاندوآب میرآباد نازک علیا نالوس نقده نوشین‌شهر جاذبه‌های گردشگری سنگ‌نگاره ساسانی خان‌تختی آبشار شلماش بازار خوی پل قطور پیست اسکی خوشاکو تپه حسنلو تخت سلیمان دخمه سنگی فرهاد دریاچه ارومیه دژ بسطام غار سهولان فقرگاه قره‌کلیسا کاخ و موزه باغچه‌جوق کتیبه کله‌شین کلیسای ننه‌مریم موزه ارومیه غار چهل پله خضرلو   کشور  ایران استان آذربایجان غربی شهرستان سردشت بخش مرکزی نام(های) دیگر بهشت کردستان نام(های) قدیمی زردشت مردم جمعیت ۵۰٬۱۱۵ نفر رشد جمعیت ۴ درصد زبان‌ گفتاری کردی سورانی ،مکریانی مذهب سنی جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۴۸۰ متر آب‌وهوا میانگین بارش سالانه ۹۵۰ میلیمتر اطلاعات شهری ره‌آورد انگورسیاه، عسل، انجیر، کالاهای خارجی وبگاه شهرداری سردشت تابلوی خوش‌آمد به شهر گه لیک به خیر هاتن Gelek ba xer hatin سردشت روی نقشه ایران۳۶٫۲۵° شمالی ۴۵٫۵۳° شرقی / ۰° شمالی ۰° شرقی / 0; 0      

نقل از وبلاگ سردشت

http://sardashts.blogfa.com/

(صحت یا سقم مطالب بعهده نویسنده اصلی است و نویسنده وبلاگ در این مورد فعلا اظهار نظر نمی نماید)

دوستان هدف از ارائه این مطالب در این وبلاگ دسترسی سریع و آسان محقیقین و نویسندگان و اهل قلم با مطالب و نوشته ها و آثار و عکسهای مناطق سردشت و پیرانشهر  می باشد .

قضاوت با شماست     قضاوت با شماست       قضاوت با شماست         قضاوت با شماست

هر کس می تواند از منظر نظر خود و با خامه شیوا ی خود موضوعات را بسط داده  صره را ،از ناصره جدا نموده و طرحی نو دراندازد.

در حقیقت هدف از بوجود آمدن وبلاگ زمزیران همین است

نویسنده نمی خواهد مطالب و نوشته های هیچ کس را بنام خود انتشار دهد. اگر خطائی در درج مطالب و یا سایر موضوعات مشاده گردید سپاسگزار خواهم بود که مرا به شیوه مقتضی مطلع نمائید.

 

[ شنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٢ ] [ ۱٠:۱۸ ‎ب.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گر می خواهی پس از مرگ فراموش نشوی یا چیزی بنویس که قابل خواندن باشد یا کاری کن که قابل نوشتن باشد. "بنیامین فرانکلین" (زمزیران نام رشته کوهی زیبا و بلند در سلسله کوههای زاگرس مابین مهاباد ، ،سردشت و پیرانشهر میباشد) محمد فاضل شوکتی دانش آموخته علم مدیریت .کارمند و مدرس: که به تحقیق در زمینه میراث معنوی و فکری شهرهای پیرانشهر و سردشت می پردازد،و سعی دارد تا برگیرنده مطالب و مقالات مرتبط با این دو شهر باشد. این وبلا گ در راستای مدیریت و جمع آوری اسناد ،مدارک ،عکسها و نشریات،مشاهیر و اطلاعات : تاریخی ،فرهنگی،اجتماعی، دوشهر( پیرانشهر و سردشت ) به منظور شکل دادن کانالی برای حضور در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن این اطلاعات و معرفی این دو شهربه ایران و جهان شکل گرفته است . بررسی و غور در میراث معنوی و فکری هزاران ساله ی این دو شهر از عهده یک یا چند نفر خارج بوده ،و یاری اصحاب قلم و نظر را می طلبد،، اگر این وبلاگ بتواند نقطه عطفی باشد برای زاده شدن اندیشه ای نو در پایان نامه های دانشگاهی و یا روان نمودن اطلاع رسانی به گردشگران و ایجاد پل ارتباطی مابین مردمان خون گرم این دوشهر با جهان و جذب گردشگران به مراکز طبیعی جذاب وتجاری این منطقه ، به هدف خود رسیده است . همچنین این وبلاگ حاوی عکسهای بسیارزیبا و دلپذیر و پر ارزش، قدیمی و نادری است که یاد آورخاطرات و حوادث و لحظات تاریخی تلخ و شیرین گذشته و پیوند آنها با حال و آینده شماخواهد بود . مطمئنا لحظاتی را که با ما سپری خواهید نمود شیرین خواهد بود. این وبلاگ را می‌توان یک مرجع برای معرفی مراکز گردشگری و تفریحی و توریستی وتجاری شهرهای پیرانشهر و سردشت دانست. امید می رود بازدید کنندگان عزیز ، کاستی های آن را به طرق ممکن گوشزد و با ارسال تجربیات موفق خود دراین حوزه و نیز در راستای پر بارتر نمودن محتویات زمزیران، مارا یاری فرمایند.
موضوعات وب
RSS Feed