<

زمزیران
دانشنامه تاریخ ،جغرافیا، فرهنگ و ادبیات و فولکلور و جاذبه های گردشگری شهرهای(سردشت و پیرانشهر) 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان


جاذبه های تاریخی و فرهنگی

با این وجود آثار تاریخی از دوره­های قبل و بعد از اسلام در منطقه مشاهده می­شوند . از جمله :

1 – تپه شماره 2 ربط : این تپه که باستان شناسان از سال 1384 ه . ش با ایجاد چند ترانشه ، مطالعات لایه­های تاریخی آن را شروع کرده­اند ، از دوران ما قبل تاریخ تا دوره اشکانی آثار تاریخی را در خود دارد . باستان شناسان با تأکید بر هزاره اول تارخی در پی کشف و اکتشاف شهر تاریخی موساسیر بوده و ظاهرآً ان شهر را در این محدوده فرض گرفته­اند .

2 – قلعه ربط (قه­لای ره­به­ت) : آثار قلعه­ی ربط به معنی (قلعه­ی ربط) مربوط به دوره قبل از میلاد .

3 – قلعه مالیموس (قه لای مالیموس) : آثار قلعه و باروی محکمی مربوط به حملات یونانیان در دوره­ی هخامنشی به نام (قلای مالیموس) یعنی (قلعه­ی مالیموس) از سرداران یونانی در بالای کوهی مشرف به روستای (کانی زرد) واقع در شمال غربی شهر سردشت مرز بین ایران و عراق که هنوز آثار قلعه و برخی دیوارهای آن پا برجاست .

4 – وارشی قازی آوی : آثار قلعه­ی مربوط به دروه­ی اشکانیان به نام (وارشی قازی آوی) واقع در شهر سردشت .

5 – پل قلعه تاسیان (پردی قه­لا تاسیان) : آثار پل و قلعه­ای مربوط به دوره­ی سامانیان به نام ایزدی قه­لاتاسیان واقع در روستایی به همین نام در شمال شهر سردشت در مسیر رودخانه­ی زاب این پل در مسیر جاده پیرانشهر به سردشت و در مسیر فرعی روستای (نبی آوا) به سپیدار قرار گرفته است . این پل در شهرستان سردشت بر سر راه قدیمی امیرآباد به مهاباد در قسمت شمالی رودخانه زاب کوچک ساخته شده است . احتمالاً نام این پل از نام قلعه­ای بنام قلعه (تاسیان) که مربوط به دوره ساسانی می­باشد و بقایای آن هنوز هم در قسمت شمالی این پل و به فاصله کمی از آن قرار گرفته مشتق شده است تاریخ ساخت بنا (پل) احتمالاً مربوط به دوران قبل از اسلام می­باشد . طول پل 55 متر و عرض آن در قسمت پایین 10 متر و در قسمت فوقانی 5/4 متر و ارتفاع 10 متر است . صخره­ای بودن بستر رودخانه و وجود صخره­های طبیعی مانع از انجام عملیات پی­سازی در این پل شده است و پایه­ها را بدون پی­سازی مستقیم روی صخره­ها سورا کرده­اند . طول پل تقریباً شمالی – جنوبی است و دارای 5 پایه است که به استثنای یکی از پایه­ها (ستون­ها) که از لاشه سنگ و ملات ساروج است بقیه ستونها را سنگ­های طبیعی رودخانه تشکیل می­دهند . سطح گذر پل که جدیداً ساخته شده است از آهن و چوب می­باشد (تعوض عناصر سازه­ای) و همچنین تعویض مصالح و ملات بکار رفته در ساختمان پل با سیمان از جمله تغییرات ایجاد شده در این پل می­باشد .

6 – حمام قدیمی (حه­مامی کون) به معنای حمام قدیمی در مرکز شهر سردشت مربوط به دوره­ی قاجاریه که دارای بافتی قدیمی و دیرینه می­باشد . این حمام یکی از کارهای عزیزخان می­باشد .

7 - کاروان سرای کورتک : این کاروان سرا بر سر راه قدیمی مهاباد سردشت واقع بوده که از کارهای سردارعزیزخان مکری می­باشد .

مشاهیر شهر سردشت :

عزیزخان مکری عزیزخان بن محمد خان بن سام بیگ بن محمود بیگ بن مراد بیگ بن صارم بیگ بن قباد خان بن شیخ حیدر مکری در حدود سال 1207 (ه . ش) در منطقه سردشت متولد شده است .

بعد از تعصیلات مقدماتی زیر نظر علمای محلی و به توصیه پدر که از خوانین معتبر اهل مکری بوده همراه برادر بزرگش فرج خان راهی تبریز شد . پس از مرگ برادر بزرگش به دلیل اینکه درس خوانده و خوش خط بوده و کلامی نافذ نیز داشته با درباریان محمد شاه قاجار ارتباط پیدا کرده و به وسیله آنان به درجه یاوری در فوج (هنگ) ششم تبریز وارد شده است .

عزیز خان در دوره صدارت امیرکبیر :

امیر کبیر چون به صدارت رسید وارث مشکلات فراوانی از دوره صدارت حاج میرزا آقا سید شد و می­دانست که به تنهایی قادر به حل مشکلات نخواهد بود و نبوغ آدم شناسیش ، شخصیت­های ملی و بزرگی همچون عزیز خان را یافت و او را به تهران احضار کرد .

سردار مکری در زمینه کارهای عمرانی آثار و خدماتی در منطقه از خود به یادگار گذاشته ، از جمله : پل سردشت ، حمام سردشت که پس از 150 سال همچنان استوار بر جای مانده و به (حمام کون) مشهور است و کاروانسرای کورتک مسیر بین سردشت – مهاباد .

سردار کل در مورخ 18 شئال 1249 ه . ش در شهر تبریز و در سرای خودش درگذشت او در محله سرخاب تبریز کنار یک باغچه جنب بقعه سید حمزه دفن کردند .

علامه بیتوشی :

علامه بیتوشی ملا عبدالله بیتوشی فرزند محمد پسر اسماعیل پسر عزالدین به نقل از شیخ محمد – خال در سال عادی بین 1140 – 1130 ه . ق در یک خانواده­ی مذهبی و اهل علم در روستای بیتوش متولد شده است ؛ ولی شه­پول میگوید: «ایشان در سال 1161 ه . ق متولد شده و در سال 1221 ه . ق فوت کرده­اند» اما هر دو متفق­اند که علامه در سن 60 سالگی فوت نموده­اند .

ایشان تحصیل علوم مقدماتی را همراه با برادرش محمود نزد پدرشان سپری می­کنند اما بعد از فوت پدرشان ، به حوزی علمیه ملا محمد (ابن الحاج) در روستای سنجوه می­آیند و بعد از چند سال به روستای ماوران ، نزد ماموستا «صبغه الله افندی» می­روند و بعد از این که چند سالی هم نزد ایشان کسب فیض می­کنند ، برای تکمیل تحصیلات به بغداد رفته و بعد از مدتی روانه­ی «احسا» می­شوند و بعد از تکمیل علوم به زادگاه خویش برمی­گرند تا آنچه را سالها برای آموختن تلاش کرده بودند ، به دیگران بیاموزانند .

علامه بیتوشی سرانجام در سن 60سالگی ، د رسال 1221 دار فانی را وداع می­گوید .

آثار علامه بیتوشی :

از ایشان آثار زیادی به جا مانده که متأسفانه جز کتاب «کفایه» و شرح آن «صرف العنایه» هیچ کدام به چاپ نرسیده­اند بقیه­ی آثار ایشان عبارتند از :

1 - «کافی» در علم عروض .

2 - «وافی» شرح کتاب کافی .

3 - «تحف الخلان»

ابن الحاج :

علامه­ی «محمد ابن الحاج حسن الا لانی الکردی» مشهور به ابن الحاج سنجوه­ای در سال 1111 ه . ق در روستای سنجوه­ای در منطقه آلان دیده به جهان گشود . ایشان از پدری کاسب که مظهر ایمان و حلم و عمل علم بود . به نام حاج حسن و مادری با تقوا به نام آمنه دختر طلاموسی آلانی چشم به جهان گشود .

این دانشمند بزرگ ، با استعداد درخشان و مهارت علمی و مدیریت درست خویش توانست در روستای دور افتاده­ی خویش حوزه­ی علمیه­ای تشکیل داده و علاوه بر طلاب منطقه ، شخصیت­های دیگری را از مجامع علمی بصره و بغداد به آنجا جذب نماید . ایشان با نشر معارف الهی و تربیت شاگردان فرهیخته و متعهد خدمات شایانی را به جامعه­ی مسلمانان نموده است از جمله : شاگردان نامی او می­توان به (ابن آدم ، صبغته الله حیدری ، علامه بیتوشی ، شیخ معروف تودهی و مولانا خالد شهزوری) اشاره کرد ، که همگی از نامی­ترین دانشمندان کرد هستند .

آثار ابن الحاج :

1 – (رفع الخلفا)

2 – (حاشیه­ی مدونه بر شرح الفیه مشهور به سیوطی)

3 – (ایقاد الضرام علی من لم یوقع طلاق العوام)

4 – (نظم المحاسن)

5 – (شرح نظم المحاسن)

6 – (رساله­ی فی محاسن الغرر)

7 –منظومه­ای در مخزوفات ، که با حاشیه­ای نایاب و خطی بسیار زیبا نوشته شده و اخیراً با تعلیقاتر مفید محمد احمد گزنه­ای – در مصر به چاپ رسیده است

8 – رساله­ای درباره­ای مقصور و ممدود لغات عربی

9 – دیوان اشعار کردی

10 – رساله­ای در خصوص معنی اکراه

11 – رساله­ای در خصوص نکاح متعه

12 – رساله­ای در خصوص عقاید اسلامی

13 – رساله­ای در باب فتاوی

14 – رساله­ای در باب شرح بر قصیدههی همزیه

15 – رساله­ای به صورت حاشیه بر قصیدهی بردیه

16 – کتاب «بسیط» که فرهنگ لغت عربی است

17 – کتاب «تحفه الخلان لاشحاذ الاذهان»

18 – حاشیه­ای بر کتاب «فتح المبین»

19 – حاشیه­ای بر خاع و طلاق تحفه ابن حجر

20 – رساله­ای به نام «اذاله الا الباس عن مسائل المکره و الناس»

یوسف اصم :

طبق آنچه در یکی از تفسیرهای دست نویس ایشان آمده ، نام و نسب ایشان یوسف بن خضر بن ابی­بکر بن ابراهیم است و اهل یکی از روستاهای سردشت به نام «بریسو» است که متأسفانه آقای ماجد روحانی در کتاب مشاهیر کرد ، ایشان را فرزند «محمد سارانی» نامیده که کاملاً اشتباه است .

ایشان از سادات روستای «تکیه­ی» ناحیه قره­داغ سلیمانیه است ، اما با این وجود هرگز خود را سید ننامیده ، احتمالاً به این دلیل که فرزندانش به این بهانه از تحصیل علوم دینی سرباز نزنند .

آثار ملا یوسف اصم

1 – دلایل المسایل که موضوع این کتاب شرعی است که متأسفانه این کتاب نیز در کتاب مشاهیر کرد المسایل و الدلایل آورده شده است .

2 – تفسیر ملا یوسف اصم ، این تفسیر بسیار زیبا و روان نوشته شده است در چهار جلد می­باشد و منقول التفاسیر نام دارد .

ملا آواره :

­

ملا احمد (آواره) فرزند ملا محمد امین هه­مه­وند ، از اهالی دهکده «شلماش» سردشت به سال 1312 ه . ش متولد شده و نزد پدر تحصیلات خود را شروع کرده است . پس از آن وارد جرگه طلاب دینی شده و تحصیلات خود را با جدیت به اتمام می­رساند .

ایشان از همان دوران تحصیل از زورگویی و ظلم و ستم هیئت حاکمه که بر مردم روا می­داشت ، متأثر می­شود و سرانجام جهت مبارزه با این نظام استبدادی مردانه قد علم کرده و به صف فعالان سیاسی می­پیوندد . پس از گذشت چند سال در میان مردم و همرزمان خویش به قهرمانی ملی تبدیل می­شود و رهبری گروه زیادی از مبارزین راه آزادی را عهده­دار می­شود . ایشان در مدت عمر کوتاه مبارزاتی خویش چندین مرتبه به کردستان عراق می­رود . در کردستان عراق آواره به همراه چند تن از همرزمانش نشریه­ای را به نام «ئورکانی روژ» منتشر می­کنند . آواره در میان رنجبران کردستان پایه ارجمندی داشت و بسیار مورد احترام بود ، زیرا او مردم را نسبت به ظلم و ستم شاه و طبقه حاکم روشن کرده بود به زبان مردم شعر می­گفت ، سرود می­ساخت و در بین انها پخش می­کرد . حکومت دیکتاتوری پهلوی که از حرکت و فعالیت مردم برای کسب آزادی بسیار هراس داشت ، جلاد معروف خود «اویسی» را برای همکاری ساواک به کردستان می­فرستد . اویسی در این رهگذر عده­ی زیادی را کشته و یا زندانی می­کند . سرانجام در سال 1347 ه . ش آوراه را نیز با حیله و نیرنگ ساواک دستگیر کرده و در دادگاه صحرایی «جلدیان» به اعدام محکوم می­کنند . در صبح یک روز بهاری در شهر سردشت این مرد مبارز به دست جلادان دیکتاتور پهلوی تیرباران می­شود .

مکانهای زیارتی سردشت :

1 – مرقد شیخ مولانا در داخل شهر .

2 – مرقد شیخه سور در منطقه آلان .

3 - مرقد شیخ محمد امین نقشبندی در اسلام آباد (بیژوه) .

4 - مرقد شیخ عبدالرئوف نقشبندی در روستای اسلام اباد (بیژوه) .

5 – مرقد شیخ ابراهیم بادام در نزدیکی پل فلزی .

6 – مرقد ملا وسو در بریسو .

7 - مرقد ملا پیره در ورودی شهر .

8 – مرقد شیخ محمد زیره میرگ در قبرستان غربی شهر .

9 – مرقد پیر بابا در روستای مزن آباد الان .

10 – مرقد هفت پیر در روستای اسلام آباد (بیژوه) .

11 – مرقد بشر و عون از اصحاب شهید اسلام در روستای اسلام آباد (بیژوه) .

12 – عه­ولا عومه­ران .

 

منبع:WWW.SARDASHTCITY.IR

نوشته شده توسط:ابوبکری

 

نفل از وبلاگ : کانون فرهنگی تبلیغی عرفان شهر سردشت

 

استان آذربایجان غربی تحت نظارت اداره کل تبلیغات اسلامی

 

(بدیهی است صحت یا سقم مطالب بعهده نویسنده اصلی است و نویسنده وبلاگ در این مورد فعلا اظهار نظر نمی نماید)

دوستان هدف از ارائه این مطالب در این وبلاگ دسترسی سریع و آسان محقیقین و نویسندگان و اهل قلم با مطالب و نوشته ها و آثار و عکسهای مناطق سردشت و پیرانشهر  می باشد .

قضاوت با شماست     قضاوت با شماست       قضاوت با شماست         قضاوت با شماست

هر کس می تواند از منظر نظر خود و با خامه شیوا ی خود موضوعات را بسط داده  صره را ،از ناصره جدا نموده و طرحی نو دراندازد.

در حقیقت هدف از بوجود آمدن وبلاگ زمزیران همین است

نویسنده نمی خواهد مطالب و نوشته های هیچ کس را بنام خود انتشار دهد. اگر خطائی در درج مطالب و یا سایر موضوعات مشاده گردید سپاسگزار خواهم بود که مرا به شیوه مقتضی مطلع نمائید.

 

[ شنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٢ ] [ ۸:٥٧ ‎ب.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گر می خواهی پس از مرگ فراموش نشوی یا چیزی بنویس که قابل خواندن باشد یا کاری کن که قابل نوشتن باشد. "بنیامین فرانکلین" (زمزیران نام رشته کوهی زیبا و بلند در سلسله کوههای زاگرس مابین مهاباد ، ،سردشت و پیرانشهر میباشد) محمد فاضل شوکتی دانش آموخته علم مدیریت .کارمند و مدرس: که به تحقیق در زمینه میراث معنوی و فکری شهرهای پیرانشهر و سردشت می پردازد،و سعی دارد تا برگیرنده مطالب و مقالات مرتبط با این دو شهر باشد. این وبلا گ در راستای مدیریت و جمع آوری اسناد ،مدارک ،عکسها و نشریات،مشاهیر و اطلاعات : تاریخی ،فرهنگی،اجتماعی، دوشهر( پیرانشهر و سردشت ) به منظور شکل دادن کانالی برای حضور در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن این اطلاعات و معرفی این دو شهربه ایران و جهان شکل گرفته است . بررسی و غور در میراث معنوی و فکری هزاران ساله ی این دو شهر از عهده یک یا چند نفر خارج بوده ،و یاری اصحاب قلم و نظر را می طلبد،، اگر این وبلاگ بتواند نقطه عطفی باشد برای زاده شدن اندیشه ای نو در پایان نامه های دانشگاهی و یا روان نمودن اطلاع رسانی به گردشگران و ایجاد پل ارتباطی مابین مردمان خون گرم این دوشهر با جهان و جذب گردشگران به مراکز طبیعی جذاب وتجاری این منطقه ، به هدف خود رسیده است . همچنین این وبلاگ حاوی عکسهای بسیارزیبا و دلپذیر و پر ارزش، قدیمی و نادری است که یاد آورخاطرات و حوادث و لحظات تاریخی تلخ و شیرین گذشته و پیوند آنها با حال و آینده شماخواهد بود . مطمئنا لحظاتی را که با ما سپری خواهید نمود شیرین خواهد بود. این وبلاگ را می‌توان یک مرجع برای معرفی مراکز گردشگری و تفریحی و توریستی وتجاری شهرهای پیرانشهر و سردشت دانست. امید می رود بازدید کنندگان عزیز ، کاستی های آن را به طرق ممکن گوشزد و با ارسال تجربیات موفق خود دراین حوزه و نیز در راستای پر بارتر نمودن محتویات زمزیران، مارا یاری فرمایند.
موضوعات وب
RSS Feed