<

زمزیران
دانشنامه تاریخ ،جغرافیا، فرهنگ و ادبیات و فولکلور و جاذبه های گردشگری شهرهای(سردشت و پیرانشهر) 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

 

گورک (به کردی: گەورک)‏، به لاتین : Gawerk ، از خاندان های اصیل کردستان در ایران ، ترکیه ، عراق .
از عشایر کردستان ایران ، نام یکی از ایل‌های کرد ایران واقع در قسمت کردنشین ایران، شامل استانهای کردستان واستان آذربایجان غربی ایران می باشد. خاندان های ایل گورک‌ در منطقه بوکان محال (مکری) و مهاباد و در نیمه شرقی و شمال شرق شهرستان‌ سردشت، نیز در بخش صومابرادوست در غرب ارومیه، روستاهای ناحیه شپیران و بخش کوهسار در شهرستان سلماس، دهستان ایل گورک (میرده، تموغه) شهرستان سقز و همچنین در کردستان عراق در منطقه قلعه‌دیزه، منطقه خوشناو هولیر (اربیل) و نیز در ناحیه سیویل (Siwail) در سلیمانیه ساکن هستند.همچنین تیره هایی از این ایل ساکن شهرستان سقز در محور بانه- سقز هستند.طائفه جوانمردی از خانواده های خوشنام کردستان و سقز و عشایر گورک می باشند.

مرکز اصلی این ایل در شهر ربط واقع در کیلومتر 16 جاده سردشت به مهاباد و بوکان می‌باشد.

ایل گورک از ایلات کردستان مکری می‌باشند و بنابر مستندترین اسناد و روایت‌ها در حدود سالهای (١٧٨٩ ـ ١٨١٣) میلادی برابر با 1169-1192 شمسی از اطراف شهر اربیل کردستان عراق در حدود سالهای اولیه قرن 18 میلادی به کردستان موکریان و ناحیه ارومیه واستان وان درکردستان ترکیه مهاجرت کرده اند

اصالت و ریشه

بدون هیچ شک و تردیدی خاندان گورک از منطقه هولیر به کردستان ایران و ترکیه آمده اند و اکثریت قاطع روایت ها و نیز مستندات موجود دال بر آن هستند. ایل گورک در کمتر از 250 سال پیش از مالکان بزرگ دشت هولیر یا اربیل بوده اند . ریشه کلمه گورک از گاور به معنای نگهبان آتش می‌باشد که بر می‌گردد به اینکه روایت شده که بزرگان این ایل جزء موبدان و کاهنان زردشتی قبل ظهور اسلام بوده‌اند.در واقع ایل گورک از نسل همان ایل خوشناو کردستان عراق که ساکن اربیل هستند می باشد و گورک یا منطقه گورک (به زبان کردی Gawerkayeti) نیز به منطقه بزرگی بین شهرستان های سقز - مهاباد - سردشت و بوکان گفته می شود سراسر منطقه گورک از روستای میراده سقز تا شهر ربط در سردشت تا روستای اوزون تاش گورک در مهاباد پر از آتشکده های مخروبه می باشد که این نکته تاییدی قابل اطمینان بر دلیل اطلاق کلمه گورک (Gawerk) بر این نواحی می باشد.

تاریخ و سرگذشت ایل گورک

با توجه به اطلاعات موجود و نیز نقل قول از بزرگان ایل گورک نسب عشیرت گورک از حدود320 سال پیش به احمدآغا خوشناو (احمدآغا شهرزور) می رسد. وی از حاکمان محلی منطقه اربیل ( به زبان کردی هولیر) بوده و مالک ۴۵۰ پارچه آبادی بوده است . خوشناوه تی یا خوشناو (ْXoshnaw) به نواحی بین شهرهای کویسنجق، اربیل و حریر در کردستان عراق گفته می شود. احمدآغا در اثر اختلاف با عثمان پاشا حاکم عثمانی ولایت موصل و توطئه رحمان پاشا حاکم امارت بابان قرار میگیرد، احمدآغا ۱۱ پسر داشته که همراه با 4 پسر جان خود را از دست می دهد و ۷ پسر دیگرش به کردستان ایران (معاصر با دوره زندیه ) می گریزد .
ایل گورک یکی از ایلات کردستان می‌باشد که در منطقه به تساهل ومدارا شهره هستند. این ایل در حال حاضر یکجانشین می‌باشد و همراه با حفظ آداب و رسوم خویش در صدد سازگاری با زندگی در عصر جدید هستند. نواحی محل سکونت این ایل در کردستان ایران گستره وسیعی از ارومیه تا منطقه سقز وبانه یعنی منطقه موکریان را شامل می‌شود. ودر کردستان عراق نیز این ایل در شهر شارباژیر سلیمانیه و اطراف هولیر سکونت دارند.. در مورد اینکه عشایر گورک از کجا و در چه زمانی به موکریان آمده‌اند روایات متعددی موجود است. اما در کل باید گفت که ایل گورک همراه با دیگر عشایر موکریان همچون مامش و منگور و فیض الله بیگی و دهبکری و بیگ زاده‌های بوداق سلطان بزرگ و ایل زرزا و ایل بریاجی و ملکاری و پژدری و پیران و مرگه‌ای وغیره در یک دوره زمانی ۵۰ ساله به نواحی جنوب دریاچه اورمیه مهاجرت کرده‌اند. دوره زمانی مهاجرت این عشایر دوره حکومت سلسله صفویه تا اواخر قاجار بوده است و از نواحی بین دیاربکر و هولیر به موکریان مهاجرت کرده‌اند . دلیل مهاجرت هم اختلافات سیاسی و قبیله‌ای بوده‌است که ذکر مشروح آن در اینجا نمی‌گنجد. ریشه کلمه گورک از گاور به معنای نگهبان آتش می‌باشد که بر می‌گردد به اینکه روایت شده که بزرگان این ایل جزء موبدان و کاهنان زردشتی قبل ظهور اسلام بوده‌اند

[ چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳٩٢ ] [ ۳:٢۱ ‎ب.ظ ] [ محمد فاضل شوکتی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گر می خواهی پس از مرگ فراموش نشوی یا چیزی بنویس که قابل خواندن باشد یا کاری کن که قابل نوشتن باشد. "بنیامین فرانکلین" (زمزیران نام رشته کوهی زیبا و بلند در سلسله کوههای زاگرس مابین مهاباد ، ،سردشت و پیرانشهر میباشد) محمد فاضل شوکتی دانش آموخته علم مدیریت .کارمند و مدرس: که به تحقیق در زمینه میراث معنوی و فکری شهرهای پیرانشهر و سردشت می پردازد،و سعی دارد تا برگیرنده مطالب و مقالات مرتبط با این دو شهر باشد. این وبلا گ در راستای مدیریت و جمع آوری اسناد ،مدارک ،عکسها و نشریات،مشاهیر و اطلاعات : تاریخی ،فرهنگی،اجتماعی، دوشهر( پیرانشهر و سردشت ) به منظور شکل دادن کانالی برای حضور در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن این اطلاعات و معرفی این دو شهربه ایران و جهان شکل گرفته است . بررسی و غور در میراث معنوی و فکری هزاران ساله ی این دو شهر از عهده یک یا چند نفر خارج بوده ،و یاری اصحاب قلم و نظر را می طلبد،، اگر این وبلاگ بتواند نقطه عطفی باشد برای زاده شدن اندیشه ای نو در پایان نامه های دانشگاهی و یا روان نمودن اطلاع رسانی به گردشگران و ایجاد پل ارتباطی مابین مردمان خون گرم این دوشهر با جهان و جذب گردشگران به مراکز طبیعی جذاب وتجاری این منطقه ، به هدف خود رسیده است . همچنین این وبلاگ حاوی عکسهای بسیارزیبا و دلپذیر و پر ارزش، قدیمی و نادری است که یاد آورخاطرات و حوادث و لحظات تاریخی تلخ و شیرین گذشته و پیوند آنها با حال و آینده شماخواهد بود . مطمئنا لحظاتی را که با ما سپری خواهید نمود شیرین خواهد بود. این وبلاگ را می‌توان یک مرجع برای معرفی مراکز گردشگری و تفریحی و توریستی وتجاری شهرهای پیرانشهر و سردشت دانست. امید می رود بازدید کنندگان عزیز ، کاستی های آن را به طرق ممکن گوشزد و با ارسال تجربیات موفق خود دراین حوزه و نیز در راستای پر بارتر نمودن محتویات زمزیران، مارا یاری فرمایند.
موضوعات وب
RSS Feed